Nebi Huri Antik Kenti

Nebi Huri, Büyük İskender’in komutanlarından Selevkos Nikator’un MÖ 300 dolaylarında kurduğu Kyrrhos kentinin kalıntıları. Antakya ile Fırat’taki Zeugma geçidi arasındaki yolun üstünde bir Roma yönetim ve garnizon merkeziydi, kendi sikkesini bastı. Bugünkü Arapça adını ise kentin güneyindeki altıgen Roma mezar kulesinden alıyor: kule sonradan Nebi Huri türbesine çevrildi.

Nasıl gidilir

Halep’in 70 km kuzeybatısında, Azez’in 20 km batısında; Türkiye sınırındaki Kilis’e kuş uçuşu daha yakın. Halep’ten araçla iki saat civarında sürüyor. Alana giden yol köprülerden birinin üstünden geçiyor — yani ilk göreceğin Roma eseri, üstünde araçla geçtiğin köprü oluyor.

Ne görülür

İki Roma köprüsü hâlâ ayakta ve hâlâ kullanılıyor; Suriye’de bunu söyleyebileceğin çok az yapı var. Kentin planı Helenistik ızgara düzeninde, ortasından sütunlu ana cadde geçiyordu ve bu düzen İslami döneme kadar korundu. Surların dışında tiyatro duruyor; oturma sıralarının büyük bölümü açıkta. Tiyatronun arkasındaki tepede 6. yüzyıldan kalma Bizans kalesi var ve neredeyse hiç kazılmadı. Bazilikanın temelleri ile sur parçaları da izlenebiliyor.

Neyi kaçırma

Altıgen mezar kulesi. Ana alandan yaklaşık 1 km güneyde, piramit çatılı, tek parça bir Roma anıt mezarı; bir Müslüman türbesine dönüştürüldüğü için ayakta kalabildi ve kente adını verdi. Ziyaretçilerin çoğu köprüleri ve tiyatroyu görüp kuleye uğramadan dönüyor.

Tarih ve bugün

Kent Roma döneminde Sasani saldırılarına uğradı, 6. yüzyılda İmparator Justinianus tarafından yeniden tahkim edildi, 637’de Arap fethiyle el değiştirdi ve Kuruş adıyla anıldı. 1150’de Nureddin Zengi aldı. 13. ve 14. yüzyıl gezginleri kenti hem büyük hem büyük ölçüde harap anlatıyor. Kentin en tanınmış piskoposu 5. yüzyılda burada oturan Theodoretos’tu; küçük piskoposluğunda 800 kilise bulunduğunu yazmış. Alanda Lübnanlı ve Suriyeli arkeologlardan oluşan bir heyet kazı yaptı. 2018’den sonra alanda yoğun kaçak kazı ve yağma oldu; açılmış çukurlar ve moloz yığınları hâlâ görünür durumda.