Şahhara Kilisesi (Meryem Müjde Kilisesi), Mezine

Şahhara Kilisesi, Hristiyanlar Vadisi’nin girişindeki Mezine köyünde, köyün kurulduğu tepenin altında duran küçük bir Rum Ortodoks kilisesi. Asıl adı Seyyidet el-Bişara, yani Meryem’e Müjde Kilisesi; halk ona mucizevi kilise de diyor. Yörenin siyah bazaltından yapılmış, uzun ve tonozlu bir gövdesi var. Yapım tarihi bilinmiyor; bin yıldan eski olduğu söyleniyor.

Adı nereden geliyor

Kilise, bugün terk edilmiş Şahhara köyünün tam ortasında duruyordu. Köyden geriye kilise, Şahhara değirmeni, birkaç ev izi ve çevresindeki mezarlar kaldı. Adın kanıtı, kilisedeki 1814 tarihli gümüş kutsal tepsinin yazıtı.

Ne görülür

Gövde içeriden 15 metre uzunluğunda; dışarıdan 20 metreye 10 metre. İçeride 1814’ten kalma kutsal kaplar, 1861 tarihli ikonalar ve 1889 tarihli oymalı ahşap ikonostasisin kalıntıları duruyor. Bugün kullanılan vaftiz teknesi, sunak masası ve ikonostasis ise oymalı bazalttan; Suriye’nin tarihî kiliselerindeki biçimi izliyor.

2004 ve 2005’te papaz Butrus Hazzuri döneminde kilise içten ve dıştan restore edildi. Duvarlardaki çimento ve boya söküldü, taşlar temizlendi, derzler yeniden yapıldı ve yapı eski görünümüne döndü. 1970’lerde köy büyüyünce eski kilisenin yanına bitişik, geniş bir yeni kilise yapıldı. Sonradan kurulan Müjde Kompleksi’nde bir huzurevi, Rus Aziz Yuhanna adını taşıyan bir kreş ve 2017’de açılan Aziz Spiridon Kilisesi var.

Anlatılar

Kilise çevresinde anlatılan hikâyeler de kaydın bir parçası. Osmanlı döneminde çan çalmak yasak olduğu için papazın köyün en yüksek tepesine çıkıp çanı orada çaldığı anlatılıyor. 1920’lerden sonra kilisede ışık görüldüğüne dair anlatılar, Patrikhanenin 1956 tarihli bülteninde kayıtlı.

Ne zaman gidilir

Kilisenin iki bayramı var: 25 Mart’ta Müjde Yortusu, 15 Ağustos’ta Meryem’in Uyuyuşu. Köyden göç edenler bu günlerde dönüyor ve kilise en kalabalık hâlini alıyor. Kilise ziyaretçiyi hafta boyunca belirli saatlerde kabul ediyor; saatleri kapıda ya da köyde sormak gerekiyor.

Neyi kaçırma

Eski ikonostasisin ahşap kalıntıları. 1889 tarihli oymalar yeni bazalt ikonostasisle yan yana durunca aynı işi iki kez gösteriyor: bir kez ahşapta, bir kez taşta.