Sanemeyn Roma Tapınağı

Şam’dan Deraa’ya inen yol bu kasabanın içinden geçiyor ve çoğu araç durmadan geçip gidiyor. Oysa Sanemeyn’in ortasında, bir avlunun içinde, 191 yılında Tykhe — talih tanrıçası — için yapılmış bir tapınak duruyor. Duvarları eksiksiz, köşe pilastrları yerinde, kapısı hâlâ kullanılıyor. Suriye’de bu kadar bütün kalmış Roma yapısı az.

Nasıl gidilir

Deraa’nın 55 kilometre kuzeyinde, Şam’ın 50 kilometre güneyinde, ana yolun hemen kenarında. İki şehir arasında giden her minibüs kasabaya uğruyor; iniş yerinden tapınağa yürüme birkaç dakika. Yapıyı sormak gerekiyor, tabela yok — kasabalılar “el-mabed” ya da doğrudan caminin adıyla tarif ediyor.

Ne kadar sürer

Yarım saat. Yapı tek hacim ve dışından dolaşmak on dakika sürüyor; kalanı avludaki devşirme taşlara ve kapının işçiliğine bakmakla geçiyor.

Ne görülür

Havran’ın siyah bazaltı ile açık renkli kireçtaşı aynı duvarda yan yana. Tapınak dıştan sade bir kutu gibi görünüyor; asıl işçilik güney cephedeki kapıda ve iç köşelerdeki sütun başlıklarında. Yapı Orta Çağ’dan bu yana cami olarak kullanılıyor ve üstüne sonradan bir minare eklendi — o minare, taş gövdeyle aynı yaşta değil ve fark ilk bakışta görülüyor. Avlunun kenarında yığılı sütun parçaları ve başlıklar var; hepsi kasabanın Roma dönemine ait.

Neyi kaçırma

Kasabanın adı “iki put” demek ve bu ad, Müslüman fethi sırasında burada duran iki heykelden geliyor. Heykeller yok; ad kaldı. İkinci bir ayrıntı: 19. yüzyılda buraya gelen gezginler kasabada Korint düzeninde, bezemeli, kireçtaşından ikinci bir tapınak daha görmüş ve o yapının kiliseye çevrildiğini yazmıştı. Bugün ayakta değil. Sokak aralarında kalan kesme taş bloklar ve kapı söveleri o yapıdan geliyor olabilir.

Bugünkü durum

Yapı ibadete açık ve bakımlı; taş gövde onarım gördü. Namaz vakitleri dışında dıştan serbestçe dolaşılıyor, içeri girmek için bir cami adabı yetiyor. Sanemeyn Osmanlı döneminde hac yolu üstünde bir konak yeriydi: Yavuz Sultan Selim 1516 ile 1520 arasında buraya bir kale yaptırmıştı ve 1672’de kasabada minareli bir cuma camisi, iki küçük mescit, büyük bir han ve bir hamam vardı. Kaleden ve handan bugün iz sormak gerekiyor; ayakta olan tapınak.