Saravi Camii

Kalenin kuzeydoğusunda, Bayada mahallesinin günlük dokusuna gömülü bir Memlûk camisi. Yazıtlar yapıyı Nâsırüddin Muhammed es-Saravi’ye ve 780/1378 yılına bağlıyor; ikinci adı olan Bayada Camii mahalleden geliyor ve kaynaklar iki adı birbirinin yerine kullanıyor. Burası bir anıt ziyareti değil, çalışan bir mahalle camisi: kapının önüne ekmek tezgâhı kuruluyor, sokak öğleye doğru kalabalıklaşıyor.

Nasıl gidilir

Kale meydanından 350 metre kuzeydoğuya, Bayada Çarşısı yönüne yürünüyor. Bab el-Hadid 250 metre ötede kalıyor, yani kuzey kapısından girenin yolu buradan geçiyor. Bayâda Hamamı ise 20 metre ilerde; ikisi tek durak sayılır.

Ne kadar sürer

Yirmi dakika. Cephe sokaktan tek bakışta okunuyor, avlu küçük.

Ne görülür

Asıl iş cephede. Sokağa bakan taç kapı duvarın içine oyulmuş yüksek bir kemer nişi; kemerin karnı mukarnas sıralarıyla dolu, alnında oymalı bir madalyon duruyor. Cephe boyunca pencerelerin üstüne yazıt panoları yerleştirilmiş. Sağ uçta sekizgen minare yükseliyor: gövdesi kısa, şerefesi ahşap saçaklı.

Neyi kaçırma

Taç kapının üstündeki yazıt panosuna bak; yapının tarihi ve bânisi oradan okunuyor. Çoğu ziyaretçi doğrudan minareye bakıp geçiyor.

Bugünkü durum

Mahalle 2012 ile 2016 arasındaki Halep çarpışmalarının içinde kaldı ve eski şehrin bu kesiminde hasar yaygın. Caminin bugünkü hâline dair tarihli bir kayıt elimizde yok; kapının açık olup olmadığını mahallede sormak gerekiyor.