Şazbahtiye Medresesi

Halep eski şehrinin içinde, çarşıların arasında duran küçük bir medrese-türbe. Bugün mahallede Şeyh Maruf Camii diye biliniyor, ama kapının üstündeki kitabede yazan ad başka: burayı Cemaleddin Şazbaht vakfetmiş.

Kim yaptırdı

Şazbaht Hindistan’dan getirilmiş bir köleydi; Nûreddin Zengî onu azat etti. Efendisinin 1174’te ölümü sırasında Halep Kalesi’nin vekiliydi. Medrese 1193’te, el-Melikü’z-Zâhir Gazi zamanında tamamlandı ve Hanefî mezhebi mensuplarına vakfedildi; vakfı bildiren nesih kitabe hâlâ yerinde. Yapı hem medrese hem türbe olarak kuruldu.

Nasıl gidilir

Eski şehrin çarşı dokusunun içinde, Han el-Vezir’in birkaç dakika ötesinde. Sokaktan bakınca cami tabelası görünüyor; medrese olduğunu ancak kapıdan anlıyorsun. Dar bir aralıktan giriliyor.

Ne kadar sürer

Yirmi dakika. Küçük bir avlu ve iki mekân, fazlası yok.

Ne görülür

Taçkapı yarım kubbeyle bitiyor ve kubbenin altı ince bir mukarnas dizisiyle doldurulmuş — Eyyûbî Halep’inin imzası. İç avluya bakan batı yüzündeki kemer sırası yıkılmış; arkasındaki kare oda hâlâ ayakta. Kıble mekânının üstündeki kubbenin altında mermer mihrap var: iki yan sütunu var ve sütun başlıkları özenle yontulmuş.

Neyi kaçırma

Mihrabın mermerine yakından bak. Halep’te bu ölçüde erken tarihli, yerinde durmuş bir Eyyûbî mihrabı az; medresenin ayakta kalan en iyi parçası o. Kapıdaki mukarnası da çıkarken bir kere daha, dışarıdan gör.