Sinhar Kilisesi ve Şapeli

Sim’an Dağı’nda kapalı bir vadinin içinde, Bazihr köyünün yakınında küçük bir Ölü Şehir. Yerelde Simhar deniyor. Sinhar’da 2. yüzyıldan 7. yüzyıla kadar yaşandı. Bazilikası 4. yüzyıldan ve Suriye’nin en eski kiliseleri arasında sayılıyor; hemen yanındaki şapel 6. yüzyılda yapıldı. Sinhar, UNESCO’nun 2011’de listeye aldığı Kuzey Suriye’nin Antik Köyleri’nin bileşenleri arasında adıyla geçiyor.

Nasıl gidilir

Halep’in 24 kilometre kadar kuzeybatısında. Fafertin iki buçuk kilometre kadar kuzeyde, Batuta iki kilometre kadar kuzeybatıda, Surkanya da aynı yönde kalıyor. Toplu taşıma yok. Halep’ten şoförlü araç tutuluyor; sürücünün Bazihr’i bilmesi yolu bulmayı kolaylaştırır.

Ne kadar sürer

Kırk beş dakika. Kilise ile şapel yan yana duruyor. Batuta ve Fafertin aynı yarım güne sığıyor.

Ne görülür

Bazilikanın güney duvarında üç kapı var; içeriden bakınca batı duvarının iç yüzü de okunuyor. Nefin ortasında bema, yani din adamlarının oturduğu yükseltilmiş taş kürsü duruyor.

Şapel bazilikanın güneyinde. Doğu ucunda apsisin kemeri ve onu taşıyan pilastrlar ayakta; pilastr başlıkları işlenmiş. İçeride kuzeye bakan bir kapı korunmuş. Batı cephesinde silmeli bir kapı çerçevesinin üstünde yuvarlak kemerli üç pencere sıralanıyor.

Köyde kiliselerin dışında konut kalıntıları da var. Arapça kaynaklar bunlara kemerli bir ev, mağaralar ve bir güvercin kulesi ekliyor.

Bugün ne durumda

Buradaki yapı tarifleri Dumbarton Oaks arşivindeki 1996 tarihli fotoğraflara ve yayımlanmış kaynaklara dayanıyor; savaş yıllarından sonraki durumu gösteren doğrulanmış bir kayıt bulamadık. Köyde hâlâ oturanlar olabilir: bir avluya girmeden önce seslen, kimseyi izinsiz fotoğraflama. Kırsalda patlamamış mühimmat bildirilen bir risk; patikadan çıkma, yerde duran metal parçalara dokunma.

Neyi kaçırma

Şapelin apsis kemeri. Dumbarton Oaks fotoğrafçısı bu kemere ayrı kareler ayırmış: silmeli kemer yüzü ve pilastr başlıkları. Şapelin doğu ucuna geç ve kemere içeriden bak.