Şir Neolitik Yerleşimi

Şir, Hama’nın 12 km kuzeybatısında, Asi’nin kolu Sarut Çayı’na bakan 30 m yüksek bir taraçada kurulmuş 4 ha’lık bir Geç Neolitik köy. Radyokarbon tarihlerine göre MÖ 7000 ile 6200 ya da 6100 arasında yaşandı. Sonra terk edildi ve üstüne bir daha kalıcı yerleşim kurulmadı. Bu yüzden orta Asi’nin ilk çiftçi köylerinden birinin planı geniş alanlarda açılabildi.

Nerede

Alan, bugünkü Şir köyünün yakınında, Sarut Çayı’nın üstündeki taraçada. Köy Mahrade ilçesine bağlı ve kazı alanına bir kilometreyi aşkın uzaklıkta. Alana giden tabelalı bir yol olduğuna dair kayıt yok; yeri köyde sormak gerekiyor.

Ne kadar sürer

Yarım saat. Kazı 2010’da bitti ve açılan alanların bugün ne kadar görünür kaldığına dair güncel bir kayıt yok. Beklenti ayakta duvarlar değil, taraçada kısa bir yürüyüş ve çay vadisine bir bakış olmalı.

Kazıda ne bulundu

Alan 2005’te orta Asi havzasında yapılan bir yüzey araştırmasında bulundu. 2006-2010 arasında Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün (DAI) Şam şubesi ile Suriye Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü birlikte kazdı. Üstte sonraki dönemlerin katmanı olmadığı için geniş alanlar açıldı: güneyde 400 m², merkezde 1000 m², kuzeydoğuda 700 m².

Güney alanda MÖ 7000 ile 6450 arasına tarihlenen altı yapı evresi saptandı. Temeller yerel kireçtaşından, duvarların üst kısmı kerpiç ya da dövme topraktan. Buluntular arasında kemikten bir flüt, Amik tipi bir ok ucu, koyu yüzeyli açkılı bir kap ve bir bebek gömüsü var. Köy 7. binyılın sonunda, belki bir iklim değişimiyle boşaldı.

Neyi kaçırma

Kuzeydoğu alanındaki depo kompleksi. İki yapıda toplam 16 oda var; yapılar muhtemelen iki katlıydı ve odalara üst kattan, merdivenle giriliyordu. Neolitik bir köyde ortak depolamayı gösteren bu kompleks, köyün düzenini anlamak için taraçada bakılacak ilk yer.