Fül Nabit (Filizlenmiş Bakla)

Fül nabit, kuru baklanın filizlenene kadar bekletilip haşlanmış hâli. Adı da buradan geliyor: nabit, filizlenmiş demek. Tane bütün kalıyor; arabada tabağa konuyor, yanında çatal ve limon veriliyor. Şam belleğinde bayram meydanının çerezi, bugün ise ruhsatlı seyyar arabaların malı.

Nabit yemeyenin bayramı yok

20. yüzyıl Şam’ında bayram günü çocuklar meydanda nabit satıcısının başına toplanıyordu. Satıcının nidası al-Watan’da 2019’da yayımlanan bir anı yazısında kayıtlı: “yellî mâ byâkul nâbit mâ lu îd”, yani nabit yemeyenin bayramı yok. 2018 tarihli başka bir anı yazısı eski bayram tezgâhlarında haşlanmış fül nabit satıcılarını şerbetçilerin ve turşu yığınlarının yanında sayıyor.

Ramazan’da çerez tabağında

Ramazan akşamları Şam’da iftardan sonra tesali, yani çerez tabakları kuruluyor. Fül nabit bu tabakta termus, naim, balila ve maarukla yan yana duruyor. Balila ile maarukun sitede kendi kayıtları var.

Bugün nerede bulunur

Şam Valiliği fül nabiti mısır, çağla, antep fıstığı, meyan kökü ve demirhindiyle birlikte “folklorik mevsimlik ruhsat” verdiği seyyar araba işleri arasında sayıyor. Deniz kıyısındaki kordon boylarında sabah çıkan arabalar öğrencilere ve kenara çeken otomobillere satıyor; mahallelerde bakla ve mısır tezgâhının tabağı. Bayramda az sermayeyle yapılan işlerden biri olarak da anılıyor.

İş kolay değil. al-Watan’ın 2020’de konuştuğu bir satıcı gazın ve kuru baklanın pahalılığı yüzünden mesleğin yok olmaya yüz tuttuğunu anlatıyordu.

Ful medammes ve balila ile karıştırma

Sitedeki ful medammes ezilmiş bakla; kâsede, sabah kahvaltısında yeniyor. Fül nabit ise bütün tane ve limonlu bir sokak çerezi. Balila adı benzese de nohuttan yapılıyor. Mısır’da aynı adı taşıyan yemek bir çorba; Suriye’de ise tane tabakta geliyor.