Selemiye Bayram Kakı (akras el-id)

Selemiye’nin bayram kakı un, sadeyağ, şeker ve mayayla yoğrulan, üstü desenli, disk biçimli bir çörek. Kokusunu bayram baharatı veriyor: anason, rezene, mahlep ve çörekotu. Yalnız iki bayramda yapılıyor, en çok Ramazan Bayramı’nda. Bayramdan önceki günlerde şehrin sokakları bu kokuyla doluyor.

Hamur nasıl kuruluyor

Liste kısa: un, sadeyağ, şeker, maya ve baharat; kimi evde susam da giriyor. Hamur elle ya da makineyle yoğruluyor, oklavayla açılıyor. Tekris denen adımda kalıpla ya da elle daireler kesiliyor. Sonra menkaş denen el aletiyle üstüne desen basılıyor ve kak fırına giriyor. Sade, bademli, hurmalı ve bademli-hurmalı çeşitleri var. Kaynaklar ölçü ve pişirme süresi vermiyor; oran evden eve değişiyor.

Bayramdan önce: ev hamuru mahalle fırınına

Hazırlık Ramazan’ın son haftasında başlıyor. Kadınlar bir evde toplanıp gece birlikte yoğuruyor; bazı evler 50 kilograma kadar kak yapıyor. Hamuru evde hazırlayıp mahalle fırınına götürme âdeti Selemiye’de sürüyor. Şehirde otuz beş yıllık aile fırınları da var, bayram öncesi siparişle çalışan kadınlar da.

Kurban Bayramı’ndan önce de aynı hazırlık yapılıyor. al-Watan 2025’te Selemiye’de kakı evde yapmayı tercih eden aileleri ve komşular arasındaki yardımlaşmayı yazdı. Misafire kak ikram edilmezse bayramda bir şey eksik sayılıyor.

Humus ve Hama kırsalında aynı çörek

Humus’ta aynı çörek akras el-id, yani bayram diskleri adıyla her bayram evinde yapılıyor. Humus tarifinde un, sadeyağ, maya, mahlep ve rezene var. Hamur Ramazan’ın son haftasında açılıyor, daireler kesilip nakışlanıyor ve rengi eşek arısı kanadı sarısına gelince fırından alınıyor. Bab es-Siba’daki fırınlar evlerin hamurunu pişiriyor. Batı Hama kırsalında çörek Kurban Bayramı’nda yapılıyor ve baharata muskat ile kakule ekleniyor.

Mürşem, kaak ve mamulden farkı

Havran’ın mürşem ekmeği de Arapçada akras el-id adını paylaşıyor ve anason ile mahlep taşıyor; ama oyma ahşap kalıba bastırılarak damgalanıyor. Selemiye kakında kalıba basma yok: daire kesiliyor, desen el aletiyle işleniyor ve ürün ekmekten çok kurabiye kıvamında. Sitedeki kaak ise susamlı, gündelik bir halka ekmek. Mamul gibi dolgunun öne çıktığı bir tatlı da değil; kokuyu baharatlı hamur taşıyor.