Suriye’de Çay

Suriye’de çay günün kendisi: bardak küçük ve ince belli, renk koyu, şeker bol. Yemekten hemen sonra geliyor ve kahvehanede masaya oturmanın ilk sözü oluyor. Yaprak ithal: Sri Lanka’dan gelen Seylan siyah çayı. Demleme biçimi ve içme âdeti ise yerli.

Nasıl demleniyor

Çift demlik düzeni burada yaygın değil. Yaprak berrad denen tek demliğin içinde doğrudan kaynatılıyor ve koyulaşana kadar ateşte kalıyor; bardağa kızıla çalan koyu bir dem geliyor. Şam kahvehanelerinde bu koyu demin kendi adı var: şay el-hamîr.

Kahvehanede bir bardak çay ne demek

Kahvehanenin en ucuz siparişi çay ve pratikte oturma hakkının bileti o. Nevfara’da akşam hikâye anlatıcısını dinlemeye gelenlerin çoğunun önünde tek bardak duruyor; nargile ve kahve ondan sonra geliyor. Son yılların dar ekonomisi bu düzeni iyice görünür kıldı. Tek bardakla saatlerce oturmak yadırganmıyor ve kimse bardağı tazelemen için masaya gelmiyor.

Çay mı mate mi

Ülke bu soruda ikiye ayrılıyor. Sahilde ve Cebel bölgesinde günün içeceği mate: su kabağı, metal pipet, saatlere yayılan bir oturma. İç kesimde ve doğuda aynı yeri çay tutuyor. Aynı sofrada ikisini birden görmek nadir — hangi eve girdiysen o geliyor.

Evde ne katılıyor

Ev çayı çoğu yerde sade. Yine de nane, adaçayı ya da kakule atan evler az değil; hangi otun gireceği bölgeye ve mevsime göre değişiyor. Bunu aktarın kuru çiçek karışımı zuhuratla karıştırma: zuhuratta çay yaprağı yok, papatya ile gül goncası var. Burada taban siyah çay, koku katılan ottan geliyor.

Nasıl ısmarlanır

Şeker bardağa tezgâhta giriyor ve sonradan azaltmak mümkün olmuyor; az şekerli içiyorsan ısmarlarken söylemek gerekiyor. Fiyat listesi her kahvehanede asılı değil, bardağın kaça olduğunu oturmadan sormak en kısa yol. Ev sofrasında yemekten sonra gelen bardak ikramdır ve parası sorulmaz.