Adiliyye Medresesi

Bab el-Ferec ile Bab el-Feradis arasında, dar bir sokağın iki yakasında iki medrese karşı karşıya duruyor. Doğudaki Zahiriyye, batıdaki Adiliyye. Yapıyı Eyyûbî sultanı Melik Adil Ebû Bekir b. Eyyûb 1215’te başlattı, oğlu Melik Muazzam İsa 1222’de bitirdi; sultanın kabri de içeride.

Nasıl gidilir

Emevî Camii’nin kuzeybatısında, Hamidiye Çarşısı’nın kuzey çıkışından birkaç dakika. Sokağa girince iki cepheden hangisinin hangisi olduğunu portalden ayır: Adiliyye’nin kapısı derin ve yüksek bir kavsaranın içinde kalıyor.

Ne görülür

Cephe yontma kireçtaşından, üstü silmeyle bitiyor. Portalin ortasında iki metreyi aşan bir sarkan taş var, iki yanında dilimli üçlü kemerler; kapı çerçevesi renkli taş sıralarıyla örülü. İçeride kapı geniş, tonozlu bir dehlize açılıyor, sonra ikinci bir kapı avluya bakan eyvana çıkarıyor. Kare avlunun zemini satranç düzeninde taşlarla döşeli, ortasında kare bir havuz; kuzeyde büyük eyvan, batıda odalar duruyor. Güneydeki kapı türbeye açılıyor: duvar kemerlerine oturan yüksek bir kubbe, köşelerde mukarnas, aralarında pencere grupları ve ortada Melik Adil’in sandukası.

Ne kadar sürer

Yarım saat. Yapı bugün bir kurum binası; kapı her zaman ziyarete açık değil ve avluya girip giremeyeceğin o günkü kullanıma bağlı. Karşıdaki Zahiriyye ile birlikte planlarsan tek durak sayılıyor.

Neyi kaçırma

1919’da Suriye’nin ilk müze koleksiyonu bu avluda toplandı; bugün Ulusal Müze’de gördüğün eserlerin bir bölümü buradan yola çıktı. Yapı sonra Arap Dil Akademisi’ne verildi. Yani medrese, kapandığından beri hep bir başka kurumun içine taşınmış hâlde yaşadı.