Ain el-Fije Kaynağı

Şam’ın musluğundan akan su bu vadiden geliyor. Ain el-Fije, başkentin kuzeybatısında Vadi Barada’da, Barada Nehri’nin kıyısında bir kasaba; adını taşıdığı kaynak Kal’a Dağı’nın eteğinden fışkırıyor ve şehrin içme suyunun büyük bölümünü tek başına karşılıyor. Adı da suyu anlatıyor: Fije, Yunanca pēgē — yani pınar — sözcüğünden geliyor.

Nasıl gidilir

Şam’dan 20 km, yaklaşık kırk beş dakika. Vadi Barada yolu nehrin çizdiği hattı izliyor ve kasaba yaklaşık 890 metre yükseklikte. Aynı vadinin yukarısı Zebedani’ye çıkıyor; Ain el-Fije idari olarak da Zebedani’ye bağlı, ikisini tek güzergâha bağlamak kolay.

Ne görülür

Kaynağın kendisi çitli bir su tesisinin içinde ve ziyarete kapalı; görülen şey vadi. Nehir dar bir yatakta akıyor, iki yanında incir, ceviz, nar ve zeytin bahçeleri var. Yamaçlarda yalnızca yağmurla sulanan bağlar ve incir ağaçları duruyor — bölgede buna baal deniyor. Kasabada Fije dışında Ain Haruş ve Uyun er-Reyhan gibi başka kaynaklar da bahçeleri suluyor.

Neyi kaçırma

Kaynağın başında Roma döneminde bir tapınak vardı ve suyun tanrılarına burada adak sunuluyordu. Tapınağın heykelleri şimdi Şam’daki Suriye Ulusal Müzesi’nde; kaynağı gördükten sonra müzeye uğrarsan aynı hikâyenin iki ucunu görmüş oluyorsun. Vadide ayrıca eski bir su tünelinin kalıntıları var; halk arasında Zenobia’nın Barada suyunu Tedmür’e taşıtmak için açtırdığı tünel diye anlatılıyor.

Bugün ne durumda

Kaynağı barındıran bina 23 Aralık 2016’daki hava saldırılarında vuruldu ve Şam’ın şebeke suyu haftalarca kesildi; Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonu olayı raporuna aldı. Tesis onarıldı ve şehre su yeniden veriliyor, ama vadideki köylerde savaş hasarı hâlâ görünür durumda. Buraya gelmeden önce yolun ve girişin durumunu sor: burası her şeyden önce çalışan bir su tesisi, gezi alanı değil.