Amara Mahallesi

Amara, Emevî Camii’nin kuzey duvarı ile Bab el-Feradis arasındaki mahalle. Şam’ın en yoğun ziyaret edilen üç yapısı bu birkaç yüz metrenin içinde, ama aradaki sokaklar turist güzergâhı değil: manav, marangoz, dokumacı, apartman kapısı. Mahallenin adı Arapça “imar” kökünden geliyor, yani yapı ve mamurluk.

Mahalle nasıl kuruldu

Amara ikiye ayrılıyor: sur içinde kalan Amara Cuvaniyye ve Bab el-Feradis’in dışına taşan Amara Berraniyye. Sur içi kısım eski şehirle yaşıt; dışarısı Osmanlı döneminde kalabalıklaşan bir uzantı. Mahalle boyunca dıştan kapalı, içten avlulu Şam evleri sıralanıyor: taş cephe, demir parmaklıklı pencere, avluda havuz ve nar ağacı. 1945’te Fransız topçusu Şam’ı bombaladığında yanan mahallelerden biri de burasıydı. 2008’de sur dışındaki yolu genişletmek için mahallenin bir bölümündeki dükkânları yıkma planı açıklandı; itiraz üzerine plandan vazgeçildi.

Nasıl gidilir

Emevî Camii’nin kuzey kapısından çıkınca doğrudan mahallenin içindesin. Selahaddin Türbesi caminin kuzeybatı köşesinde, Zahiriye ondan bir sokak ötede, Seyyide Rukiyye Camii kuzeye doğru üç dakika. Hamidiye Çarşısı’ndan gelirsen camiyi dolaşıp kuzeye sap.

Ne görülür

Zahiriye Medresesi’ni Sultan Baybars 1277’de yaptırdı; kütüphanesi 1983’te Esed Kütüphanesi devralana kadar Suriye’nin millî kütüphanesiydi ve Baybars’ın kabri hâlâ orada. Seyyide Rukiyye Camii 1985’te bugünkü hâlini aldı: İran işi ayna ve çini, avlu, kadınların ayrı girişi. İkisinin arasındaki sokaklarda mahalle fırınları, ahşap atölyeleri ve kapalı avlu kapıları var. Bab el-Feradis’in yanından sur dışına, Amara Berraniyye’ye geçiliyor.

Ne kadar sürer

Bir buçuk saat, iki yapıya girmek dâhil. Seyyide Rukiyye ziyaret yeri olduğu için kadınların başörtüsü gerekiyor; girişte veriliyor.

Neyi kaçırma

Camiden çıkınca hemen güneye dönme. Zahiriye’nin kapısıyla Selahaddin Türbesi’nin kapısı karşılıklı ve ikisi de sokak seviyesinde; çoğu ziyaretçi turnikeye geri dönerken aralarından geçip fark etmiyor.