Arwad Kalesi ve Müzesi

Arwad Adası’nın ortasında, kasabanın evleri arasında duran kabaca dikdörtgen bir kale. Planı yaklaşık 110 m’ye 58 m, en yüksek noktası 17 m. Kenan dönemi temellerinin üstünde yükseliyor; Osmanlı’da kışla, Fransız mandasında cezaevi oldu ve 1985’ten beri adanın müzesini taşıyor.

Nasıl gidilir

Tartus kornişindeki iskeleden kalkan teknelerle adaya yaklaşık yirmi dakikada geçiliyor. Limandan kaleye dar sokaklardan birkaç dakikalık bir yürüyüş var; ada küçük ve kale ortada olduğu için yön bulmak zor değil.

Ne zaman yapıldı

Kaynaklar burada ayrışıyor. Arapça Vikipedi ve Commons açıklamaları surları ve kaleyi Haçlı dönemine, Tapınak Şövalyelerine bağlıyor. Arap Ansiklopedisi ise bugünkü yapıyı hicri 8., miladi 14. yüzyıla tarihliyor. İki kaynak aynı yapının farklı evrelerini anlatıyor olabilir; ayakta duran duvarların hangi evreye ait olduğu kesin değil. Kesin olan, adanın 1302’de Memlûklere geçtiği: Arwad, Haçlıların Levant’taki son tutunma noktasıydı.

Kışla, cezaevi, müze

Osmanlı döneminde kale kışla olarak kullanıldı. Fransız mandasında cezaevine çevrildi ve Suriye milliyetçi hareketinin mensupları burada tutuldu. 1946’daki bağımsızlıktan sonra yerel müze oldu; bugünkü Arwad Müzesi 1985’te kuruldu. Kale 1958’de bakanlık kararıyla tescil edildi.

Ne görülür

Kale üç bölümden oluşuyor. Birincisi güneydoğu kulesiyle birlikte 25 m’ye 20 m’lik bir savunma avlusu. Ortada 45 m’ye 25 m’lik bir hizmet meydanı var ve onu 18 tonozlu oda çevreliyor. En içte 7 m yüksekliğinde duvarlarla kapanan 21 m’ye 8 m’lik ikinci bir savunma avlusu duruyor. Dört köşede kule var: üçü yuvarlak, biri dikdörtgen.

Müzede ne var

Müze iki kanada ayrılıyor. Arkeoloji kanadında iki salon Arwad’ın, iki salon Amrit’in, iki salon Tell Kazel’in buluntularına, iki salon da sualtı kazılarına ayrılmış. Halk gelenekleri kanadında geleneksel bakır işlerine ayrılmış iki salon, deniz kabukları, tekneler ve balıkçılık salonları ve bir modern sanat salonu var. Bu salonlar, kıyıda gözünün önünde süren tekne yapımının ve balıkçılığın müzedeki karşılığı.

Neyi kaçırma

Ana kapının iki yanındaki kabartma: bir palmiyenin önünde duran aslan. Lusignan hanedanının arması olarak yorumlanıyor ve kalenin Haçlı geçmişinin taşta kalan en açık izi. Terastan da Tartus karşı kıyıda bütün olarak görünüyor.