Tartus Eski Şehri ve Haçlı Surları

Tartus’un eski şehri bir kalenin içinde. Tapınakçılar 1152’de şehri devraldı ve deniz kıyısına çift sıra surlu bir kale kurdu; sonraki yüzyıllarda insanlar o surların üstüne ve içine ev yaptı. Bugün mahalle hâlâ oturuluyor. Kuzey ve doğu tarafında hendek açık duruyor ve eski şehri modern şehirden o çukur ayırıyor.

Nasıl gidilir

Deniz kordonundan içeri gir; kordonun kuzey ucunda sur duvarı doğrudan yolun kenarında başlıyor. Kapılardan biri kuzeybatı köşesinde, öteki kuzeyde; ikisi de sokak ağzı gibi duruyor, tabelası yok. Katedral (bugün Tartus Müzesi) birkaç yüz metre güneydoğuda, surların dışında.

Ne görülür

İçeride kare bir meydan var; çevresinde iki üç katlı evler, aralarında Haçlı taşının kesme blokları görünüyor. Bir kule camiye dönüşmüş, bir başkası evin arka duvarı olmuş. Doğu cephesinden bakınca durum en açık: alt sekiz on metre 12. yüzyıl duvarı, üstündeki katlar balkonlu daireler, arada çamaşır ipi. İki katman ayrı ayrı değil, üst üste duruyor.

Şehir neden kalenin içinde

Selahaddin 1188’de Tartus’u aldı ama Tapınakçılar iç kaleye çekilip orada kaldı; kale ancak 1291’de düştü ve Suriye anakarasındaki son Tapınakçı mevzisi oldu. Sonrasında kale askerî işlevini bırakmadı — 1840’ta İngiliz gemileri buraya çıkarma yaptı ve alamadı. Askerî işlev bitince duvar ortada kaldı ve şehir onu yıkmak yerine kullandı. Taşı taşımak yeni taş kesmekten ucuzdu.

Neyi kaçırma

Hendeğin içine in ve duvara alttan bak. Sur yüksekliği ancak oradan anlaşılıyor; sokak seviyesinden bakınca duvar sıradan bir istinat duvarı gibi görünüyor. Aşağıda taş bloklarının üstünde taşçı işaretleri de var.