Ba’uda Ölü Şehri (Zaviye Dağı)

Zaviye Dağı’nda, 700 metre kadar yükseklikte seyrek nüfuslu karstik bir düzlükte, açık tarlanın ortasında küçük bir Ölü Şehir. Yakınında modern yapı yok. Burayı tanıtan şey 6. yüzyıldan, varlıklı bir aileye ait çok iyi korunmuş piramit çatılı mezarı. Çevresinde bazı ev duvarları ve bir kilise kalıntısı iki kat yüksekliğinde ayakta, evlerin arasında da ağır kapaklı lahitler duruyor.

Adı bir başka yerle karışıyor. Barişa Dağı’nda, Bab el-Hava’nın hemen güneyinde, dükkân sıralarıyla bilinen ikinci bir Ba’uda var. Bu sayfa Zaviye Dağı’ndakini, Serjilla’nın yanındakini anlatıyor.

Nasıl gidilir

Maarat en-Numan’dan Kafr Nabl’a 10 kilometre. Oradan yola 5500 metre kadar devam edilip kuzeye sapılıyor ve 2500 metre sonra kalıntıya varılıyor. Serjilla 2 kilometre doğuda, El-Bara 4 kilometre kuzeybatıda. Toplu taşıma yok, şoförlü araç gerekiyor. Alanda levha yok.

Ne kadar sürer

Kırk beş dakika. Mezar, kilise ve lahitler kısa bir yürüyüşte görülüyor. Serjilla ve El-Bara ile aynı güne sığıyor.

Ne görülür

Piramit mezar. Kesme taştan kare bir oda, üstünde dik bir piramit çatı. Çatı bloklarının yüzünde küçük çıkıntılar seçiliyor: taşı yerine kaldırırken tutmak için bırakılan kaldırma çıkıntıları. Zaviye Dağı’nda aynı türden mezarlar El-Bara’da ve Güney Dana’da da var.

Kilise. Tek nefli, çift duvar örgülü küçük bir yapı ve 4. yüzyıl geleneğini sürdürüyor: batı cephesi kapalı, girişler güneydeki uzun yüzde. Duvarlarının bir kısmı iki kat yüksekliğinde ayakta.

Evler ve gömüler. Bazı konutların duvarları iki kat yüksekliğe kadar duruyor. Evlerin arasında zemin hizasına yerleştirilmiş, ağır taş kapaklı lahitler ve en az bir yeraltı mezar odası var. Çevrede taş duvarlarla ayrılmış kırmızı topraklı küçük parsellerde üzüm bağları uzanıyor. Fransız Ifpo arşivinde alanın 1938’de çekilmiş dikey bir hava fotoğrafı bulunuyor.

Neyi kaçırma

Evlerin arasındaki lahitler. Zemin hizasında oldukları için taş yığınlarının arasında kolayca gözden kaçıyorlar. Mezarın çevresinden eve doğru yavaş yürüyünce ağır kapaklar tek tek seçiliyor.