Bzuriye Çarşısı

Şam’ın kokusu bu sokakta. Emevî Camii’nin güneyinden başlayıp Midhat Paşa Çarşısı’na inen, boydan boya kemerli metal bir örtüyle kapatılmış çarşı. Dükkânların çoğu aktar: baharat, kuru bitki, çekirdek, kuruyemiş, mum, zeytinyağı ve defne sabunu. Şam’ın en meşhur şekeri, düğünlerde ve mevlitlerde dağıtılan mülebbes de burada satılıyor. Dükkânlar eski Şam ailelerinde babadan oğula geçmiş; aynı vitrinde aynı işi yapan üçüncü kuşak var.

Nasıl gidilir

Kuzey ucu Azm Sarayı ve eski Kuyumcular Çarşısı hizasında, güney ucu Midhat Paşa Çarşısı’nda, Mizanetü’ş-Şahm sokağının ağzının karşısında. Sonra doğuya kıvrılıp Düz Sokak’ın bir bölümünü de içine alıyor. Hamidiye Çarşısı’nın doğu ucundan Emevî Camii’ni güneyden dolanarak beş dakika.

Ne kadar sürer

Bir saat. Çarşının kendisi kısa; süreyi uzatan dükkânlara girmek ve tartılmasını beklemek.

Ne görülür

İki yakadaki dükkânların önünde açık çuvallar duruyor: kekik, ıhlamur, hibiskus, gül goncası, tarçın kabuğu, sumak, halep biberi. Aktarların çoğu şifalı bitki karışımı hazırlıyor ve bu Suriye’de gerçek bir alışkanlık, turistik bir gösteri değil. Şekerciler mülebbes, akide ve çikolata satıyor. Çarşının içinde iki büyük yapı var: Esad Paşa Hanı, Şam’ın en gösterişli hanı; ve Nureddin Hamamı, hâlâ çalışan hamam.

Çarşının adı zamanla değişmiş. Önce Buğday Çarşısı’ydı, sonra badem yağı gibi yağların yapıldığı Dühaynetiye oldu, sonra Şam gülünden çıkarılan esansların satıldığı Attarin adını aldı. Bugünkü adı bezir, yani tohum ve çekirdekten geliyor.

Neyi kaçırma

Metal örtüdeki delikler. Çarşı üstü kapalı ama örtü eski ve yer yer delik; öğle saatlerinde bu deliklerden inen ışık huzmeleri baharat tozunun içinde görünür hale geliyor. Aynı şey Hamidiye Çarşısı’nda daha ünlü, burada daha az kalabalıkla izleniyor. Saat on iki ile iki arasında dene.