Cemrin Roma Köprüsü

Busra’nın birkaç kilometre kuzeyinde, Cemrin köyünün kuzey ucunda Vadi Zeydi’yi geçen bir Roma köprüsü. Bostra’yı antik adıyla Soada Dionysias’a, bugünkü Süveyda’ya bağlayan yolun parçasıydı. Bugün yapının iskeleti duruyor: yerel bazalttan kama taşlarıyla örülmüş üç yarım daire kemer. Yol yüzeyi ve kemerlerin arasını dolduran taş gitmiş, tonozların sırtı açıkta.

Nasıl gidilir

Busra’dan kuzeye, Cemrin köyüne giden yolla. Köprü köyün kuzeyinde, vadinin geçiş noktasında. Batıdaki Harba köprüsü kuş uçuşu altı kilometre uzakta ve aynı vadinin üstünde; Busra’dan çıkan bir yarım gün ikisine yetiyor.

Ne kadar sürer

Köprü için yarım saat, köyün ortasındaki Roma villasıyla birlikte bir saat.

Ne görülür

Üç kemer yan yana duruyor. Aralarındaki dolgu söküldüğü için her kemerin kavsi yukarıdan da seçiliyor. Alman kaynakları taşın büyük olasılıkla köyde yeniden kullanıldığını yazıyor. Arapça kaynaklar köprüyü, 164 yılına tarihlenen Tayyibe köprüsüyle yapı ve üslup benzerliği üzerinden aynı döneme koyuyor.

Neyi kaçırma

İki yakadaki set duvarlarını. Vadinin kenarlarından köprüye doğru çapraz inen bu duvarlar, taşkın geldiğinde suyu dağılmadan kemerlerin altındaki yatağa yöneltmek için örülmüş. Çoğu ziyaretçi kemerlere bakıp dönüyor; köprünün tasarımındaki asıl fikir ise bu duvarlarda.

Köydeki Roma villası

Köyün ortasında 2. yüzyıla tarihlenen bir Roma villası duruyor. Kuzey kanadı 40 metre uzunluğunda bir cepheyle ayakta ve birkaç katından ikisi kalmış. Ortada kemerlerle örtülü büyük odalar, üstlerinde aynı boyda bir oda, iki yanda dikdörtgen odalar ve kare birer büyük oda var. Bütün yapı, kenarı 60 ile 80 metre arasında değişen yüksek bir surla çevrili, avlulu ve revaklı kare bir plandı. Güney kısmının yalnızca temelleri kaldı ve bu temellerde hiç onarım yapılmadı. Arapça kaynaklar köyde 543 yılında, Bizans döneminde Aziz İstefanos’a adanmış bir kilise yapıldığını da kaydediyor.

Bugünkü durum

Kapaktaki fotoğraf 1995’te çekildi: kemerlerin altında su birikintisi, çevrede taş yığınlı tarlalar görünüyor. Köprünün ve villanın bugünkü hâli doğrulanamadı. Köy Deraa vilayetinde ve bölgeye erişim değişken; Busra’dan çıkmadan önce yerel olarak sorulmalı.