Cevze Camii

Sur dışında, Amara el-Barraniyye’nin Ukaybe mahallesinde, Sakakiri Hamamı’nın güneyinde bir cami. Adı yanı başındaki bir ceviz ağacından geliyor — İbn Asakir böyle kaydediyor. Avlusu Şam’ın sur dışı camileri arasında geniş sayılıyor: son hâliyle 577 metrekare.

Kim ne zaman yaptı

Çekirdeği Eyyûbî dönemine kadar götürülüyor. 804 hicride, yani 1401’de Şam hacibi Memlûk emiri Şahin el-Farisî yapıyı yeniliyor. Mescit o tarihte küçük; 830 hicride, 1426’da ordu nazırı kadı Bedreddin Hasan kuzey yönünden genişletiyor ve yapı cuma kılınan bir cami oluyor. Bir rivayet genişletmeyi onun eşine veriyor. Son büyük onarım 1987’de yapıldı.

Ne görülür

Minare girişin kuzeyinde ve 15 metreye yakın. Gövde sekizgen, siyah ve beyaz taş sıralarının nöbetleşmesiyle örülmüş; dört ana yönde ışık ve hava alan dikdörtgen açıklıklar var, tepesinde bakır bir hilal duruyor. Şerefeyi taştan çıkma bir parçanın taşıdığı ahşap bir saçak örtüyor.

Avlu pembe ve siyah taşla döşeli. Ortasındaki havuz mermerden ve sekiz kenarlı; kenarları sarı, beyaz, siyah ve kırmızı mermer parçalarının geometrik düzeniyle kaplı, ortasında havuz duvarından yüksek bir mermer kâse var. Caminin görevlileri havuzun eskiden on iki kenarlı olduğunu, son onarımda sekize indirildiğini söylüyor.

Neyi kaçırma

Minare kaidesinin batı yüzündeki kitabeler. Yerden yaklaşık bir buçuk metre yükseklikte iki nakış var ve biri okunamayacak kadar tahrip olmuş. İkincisi üç satır, sülüs hatla: minarenin 1676’da Hacı Muhammed bin Bekri es-Sakka tarafından yenilendiğini kaydediyor. Yani gördüğün minare camiden de, avludan da daha yeni.

Ne kadar sürer

Yirmi beş dakika. Avlu oturmayı kaldırıyor; Aksab Camii ve Ukaybe’nin çarşı sokakları yürüme mesafesinde.