Cisr el-Ebyad Camii

Şam’ın Salihiye tarafında, Kasiyun’un eteğine inen Muhyiddin İbn Arabî Caddesi’nin kenarında küçük bir Eyyûbî yapısı. 1214’te medrese olarak kuruldu, yüzyıllar içinde mahallenin camisi oldu ve bugün adını bulunduğu semtten alıyor: Cisr el-Ebyad, yani Beyaz Köprü.

Nasıl gidilir

Salihiye’ye çıkan hat seni Cisr el-Ebyad meydanına bırakıyor. Cami meydanın kenarında, caddenin üstünde; kubbesi kaldırımdan görünüyor, tabela aramana gerek yok. Salihiye’nin medrese, cami ve türbe kümesi buradan 700 metre kuzeyde başlıyor.

Kim kurdurdu

Kurucusu Eyyûbî emîri el-Muazzam İsa’nın eşi. Yapı hicrî 610’da, miladî 1214’te tamamlandı ve kaynaklarda Maridaniyye Medresesi adıyla geçiyor. Medrese işlevi zamanla söndü. Bina mahalle camisine dönüştü ve hâlâ o işi görüyor.

Ne görülür

Yapı sokaktan üç şeyle tanınıyor. Kesme taş kasnağın üstüne oturan pembemsi kubbe; kasnağı çeviren kemerli, demir şebekeli pencereler; pencerelerin arasına yerleştirilmiş yelpaze biçimli kabartma nişler. Minare beyaz sıvalı ve kare gövdeli, şerefesi ahşap ve üstü kapalı — Şam’ın mahalle camilerinde sık görülen tip.

Neyi kaçırma

Kubbe kasnağındaki yelpaze nişleri. Caddenin karşı kaldırımından bakınca hepsi tek çerçeveye giriyor; yapının dibinden bakınca açı kapanıyor ve hiçbiri görünmüyor. Caminin doğu duvarına yaslanmış dükkân sırasına da bak: yapı sokaktan ayrılmıyor, sokağın içinde duruyor.