Darkuş: Asi Nehri’nin Kıvrımındaki Kasaba

Darkuş, Asi Nehri’nin kireçtaşı bir boğazın ucunda büyük bir kıvrım yaptığı yerde kurulmuş bir kasaba. Nehir burada önce batıya, sonra kuzeye dönüyor ve evler kıyıdan yamaca tırmanıyor. Cisr eş-Şuğur’un 27 kilometre kuzeyinde, Türkiye sınırına yakın, 150 metre rakımda. Görülecek tek bir büyük anıt yok; kasabanın kendisi, nehri ve katman katman tarihi var.

Nasıl gidilir

Cisr eş-Şuğur’dan kuzeye, Asi vadisi boyunca çıkan yol Darkuş’tan geçiyor. Hristiyan köyü Yakubiye yaklaşık 10 kilometre uzakta ve aynı güne sığıyor. Elimizdeki iki konum kaydı eşiğimiz içinde örtüşmediği için haritada pin vermiyoruz.

Roma’dan kalan izler

Kasabada bulunan Roma dönemine ait bir yazıt, burada Asi’de sefer yapan nehir teknelerini üreten bir gemi ustasının yaşadığını gösteriyor. Nehir o dönemde bir taşıma yoluydu. Antik bir köprünün kalıntısı da duruyor. Bölgenin Hristiyanlaşması büyük olasılıkla 322’den sonra gerçekleşti.

Haçlı kalesi ve 1822 depremi

Ortaçağda Darkuş Antakya Prinkepsliği’ne aitti. Selahaddin kasabayı 1188’de aldı, VI. Bohemond 1260’ta geri kazandı, Baybars 1267’de ele geçirdi. Yakut el-Hamevi 1220’lerde burayı “Avasım bölgesinde, Antakya yakınında bir kale” diye anlattı. Haçlı kalesinden bugün bir şey kalmadı; taşları sökülüp yapılarda kullanıldı.

13 Ağustos 1822 depremi Darkuş’u ve çevresini yıktı; bölgede 20 bin kişi öldü.

Ne görülür

Arapça kaynaklar kasabada mağaralar, bir köprü, kale yeri, bir hamam ve yazıtlar sayıyor. Çevredeki yamaçlarda zeytinlik, bağ ve nar bahçeleri var. Fransız rehber yazarı Boulanger 1960’larda Darkuş’u yörenin en güzel yerlerinden biri saydı. Nehrin üstünden bugün geçilen köprü modern bir beton köprü; antik köprünün kalıntısını kasabada sormak gerekiyor.

Neyi kaçırma

Nehrin kıvrımı. Asi’nin boğazdan çıkıp yön değiştirdiği yer, kasabayı birbirine bağlayan köprüden görülüyor. Roma yazıtındaki tekne ustasının neden bu kıyıda çalıştığını anlamak için oraya bir kez bakmak yetiyor.