Düreykiş

Düreykiş, Sahil Dağları’nın batı yamacında, iki vadinin ağzında kurulmuş bir kasaba. Tartus’un 32 kilometre doğusunda ve denizden 340 ile 480 metre yukarıda; yani sahilin nemli sıcağından çıkıp serin havaya girdiğin yer. Adı Latinceden geliyor ve “üç mağara” anlamına geliyor. Kasabayı Suriye’de tanıtan şey ise suyu: güneydeki maden suyu kaynakları şişeleniyor ve kasabanın adıyla satılıyor.

Nasıl gidilir

Tartus’tan doğuya çıkan yolla kırk beş dakika. Sahilden Safita’ya giden yol ile Tartus’a inen yol kasabanın alt mahallesi Makla’da kesişiyor; iki yönden de dolmuş var. Eski kasaba yukarıda, alt mahalleden yüz metre kadar yüksekte, ve aradaki yol dik.

Ne kadar sürer

Yarım gün. Kasabanın kendisi küçük; vakit çarşıda, kaynak başında ve yamaçtaki yürüyüşte geçiyor.

Ne görülür

Eski Düreykiş ikiye bölünmüş: iki mahallenin arasında yüz metre kadar bir sırt var ve kasabanın ticari merkezi doğu tarafta kalıyor. Sokaklar dar ve eğimli, evler yamaca basamak basamak oturmuş. Güneyde kaynakların çıktığı vadi var; suyun tadı için buraya gelen insan bugün de eksik olmuyor. Kasabanın yakınında, Kays deresi üstünde bir baraj ve gölü bulunuyor; göl kıyısındaki yamaçlar zeytinlik ve maki, ve kasabanın manzarasını asıl o düzlem veriyor.

Neyi kaçırma

Kaynak başına yürü ve suyu şişeden değil kaynağından iç. Düreykiş suyunun Suriye çapında bilinmesinin sebebi 1970’lerin ortasında kurulan şişeleme tesisi; ama kaynaklar tesisten çok önce de buradaydı ve kasabanın kurulma sebebi onlar. İkinci bir ayrıntı: aynı yıllarda kasabada bir ipek bükme fabrikası da kuruldu — Sahil Dağları’nın ipekböceği geçmişinin son halkalarından biri.

Bugünkü durum

Düreykiş 19. yüzyıl ortasından 1960’lara kadar Sahil Dağları’nın en kalabalık kasabasıydı; Osmanlı döneminde Safita kazasının yöneticiliğine getirilen İsmail Bey buraya yerleşmiş ve kasaba o dönemde bir bölge merkezine dönüşmüştü. 1970’te şehir statüsü aldı. 1980’lerden sonra yayla turizmi Meşta el-Helu ve Vadi el-Uyun’a kaydı; kasabadaki büyük devlet oteli 1987’de kapandı ve bir daha açılmadı. Bugün gelen ziyaretçi çoğunlukla günübirlik. Konaklama arıyorsan önceden sor, seçenek sınırlı.