Fethiyye Medresesi

Sur içinde, Emevî Camii’nin doğusundaki Kaymeriyye mahallesinde. Medreseyi 1743’te Fethi ed-Defterdar adlı bir Osmanlı maliye görevlisi yaptırdı; yapı bugün Fethiye Camii adıyla kayıtlı ve kullanılıyor. Bu sayfa eksiksiz değil ve eksik olduğunu söylüyor: yapı hakkında üç ayrı ansiklopedide de aynı tek cümle duruyor.

Defterdar ne demek

Defterdar, Osmanlı taşra yönetiminde maliyeyi tutan görevli: vergi, kayıt ve hazine onun işi. Şam’da on sekizinci yüzyıl tam da böyle adamların şehre yapı bıraktığı bir yüzyıl oldu — Azm ailesinin sarayı ve hanları, Abdullah Paşa’nın medresesi, bu medrese. Medrese kurmak o dönemde bir hayır işi olduğu kadar bir mevki işaretiydi; Fethiyye de bu geleneğin geç bir örneği.

Ne biliniyor, ne bilinmiyor

Biliniyor: yapım yılı 1743, bânisinin adı, yapının bir medrese külliyesi olduğu, Kaymeriyye’de bulunduğu, bugün cami olarak ayakta ve erişilebilir durumda olduğu. Koordinatı iki ayrı veri kümesinde birbirini tutuyor, o yüzden bu sayfa gerçek bir harita taşıyor.

Bilinmiyor: planı, avlusunun biçimi, bir kitabesi olup olmadığı, kütüphanesinin akıbeti. Ansiklopedi maddeleri yapıyı Adiliyye ve Zahiriyye kütüphaneleriyle aynı geleneğe bağlıyor ama bunu açmıyor. Fotoğrafı da yok: arşivlerde Kaymeriyye sokaklarının kareleri var, yapıya ait belgelenmiş tek kare yok.

Nasıl gidilir ve ne kadar sürer

Emevî Camii’nin doğu kapısından çık, Bab Ceyrun kemerinin altından geç ve Nevfara Kahvesi’nin önünden doğuya yürü. Yapı mahallenin içinde, cami avlusundan dört yüz metre doğuda; sokaklar iki üç metre genişliğinde ve üstleri asma. 15 dakika. Tek başına gidilecek bir durak değil, Kaymeriyye yürüyüşünün üstünde duran bir halka.