Han Çakmak

Şam naibi Memlûk emiri Seyfeddin Çakmak 1421’de yaptırdı. Han 1601’de büyük ölçüde yenilendi, yani bugünkü taşın çoğu Osmanlı işi. Eski şehirde ayakta kalan sayılı handan biri ve çarşının içine gömülü olduğu için dışarıdan fark edilmiyor.

Nasıl gidilir

Midhat Paşa Çarşısı’nda. Çarşı bu handan adını almıştı: uzun süre Suk Çakmak diye anıldı. Bab el-Cabiye tarafından girip doğuya yürürsen sağda, dükkân sıralarının arasında yüksek bir kapı göreceksin; hanın avlusu o kapının arkasında. Esad Paşa Hanı’na yürüyüş beş dakika.

Ne görülür

Avlu iki katlı. Alt katta depolar ve dükkânlar, üst katta bir zamanlar tüccarların kaldığı odalar var; odaların önünden geçen galeri bazalt kemerler üstünde duruyor ve kemerlerin üstünü sıra sıra küçük kubbeler örtüyor. Şam’ın kara taşı ile beyaz taşı burada süs değil, taşıyıcı — hanın karakteri o sadelikten geliyor.

Bugünkü hâli

Han hâlâ çalışıyor. Avluya açılan hücrelerin çoğu bugün tekstil ve hediyelik atölyesi; ortada birkaç ağaç, kenarda tezgâhlar var. Yapı restore edilmiş bir müze değil, kullanımdaki bir ticaret yapısı — beklentini ona göre kur.

Neyi kaçırma

Üst kat galerisine çıkabilirsen avluya yukarıdan bak: kubbe sırası ancak o açıdan tek parça görünüyor. Girmek dükkân sahiplerinin iznine bağlı, sorman gerekiyor.