Han Dannun

Şam’ın güneyinde, Kisve’nin 5 km güneyindeki Han Dannun kasabasına adını veren Memlûk kervansarayı. 1376’da tamamlandı ve Şam’dan güneye inen hac kervanının Kisve’den sonraki durağıydı. Tonozları dışında Havran’a özgü koyu bazaltla örülmüş. Kasabada 1949’dan beri bir Filistinli sığınmacı kampı da var. Hanın bugünkü durumu ve ziyarete açık olup olmadığı doğrulanamadı.

Kim yaptırdı

Hanı, Bahrî Memlûk sultanı el-Eşref Şaban döneminde Şam naibi Mencek el-Yusufi yaptırdı. Mimarı Ali bin el-Bedri; kaynaklarda mühendisü’ş-Şam, yani Şam’ın mühendisi diye anılıyor. Ad, 9. yüzyıl sufisi Zünnun’un halk ağzındaki söylenişi: Zünnun, Dannun olmuş.

Hac yolunda yeri

Şam’dan çıkan hac kervanının ilk menzili Kisve’ydi; ardından Han Dannun, sonra Gabagib geliyordu. Kasaba çok sonra Hicaz Demiryolu’nun Şam-Havran hattında durak oldu. Haritada terk edilmiş hattın köprüsü hanın hemen yanından geçiyor.

Planı nasıldı

Kare bir açık avlu; ortasında hayvanlar dururdu. Avlunun çevresinde konaklama odaları, odaların üstünde revaklar vardı. Avluyu yuvarlak bazalt kuleler kuşatıyordu. İçeride mihraplı küçük bir mescit vardı. Kapının önünden doğuya akan bir dere bataklık oluşturuyordu. İsviçreli gezgin Johann Ludwig Burckhardt 19. yüzyılın başında buraya uğradığında hanı harap buldu.

Bugün ne görülür

2010’da çekilmiş bir fotoğraf, bazalt duvarlı ve beyaz sıvalı tonozlu uzun bir salonu kırmızı minderlerle döşenmiş gösteriyor; yani yapının en azından bir bölümü o yıl onarılmış ve kullanılıyordu. Sonrasına dair kaynak bulunamadı. Han, kamp ile iç içe bir kasabanın içinde; gitmeden önce yerinde sormak gerekiyor.

Nasıl gidilir

Kisve’nin 5 km güneyinde. Batısında et-Tayyibe, kuzeybatısında Mukaylibe, doğusunda Hiyarat Dannun köyleri var. Hanın haritada kendi çizimi yok; yerini kasabada sormak gerekiyor.

Neyi kaçırma

Duvar ile tonozun sınırını. Kaynaklar yapının tonozlar dışında tamamen bazaltla örüldüğünü yazıyor; salonda koyu taş duvarın açık renkli tonoza geçtiği keskin çizgi bunun gözle görülen karşılığı.