Han el-Cumruk (Şam)

Hamidiye Çarşısı’ndan bir ara sokağa sapınca üstü örtülü dar bir geçit başlıyor. Han el-Cumruk, Şam’ın öteki hanlarına benzemiyor: dörtgen avlulu değil, dik açı yapan uzun bir kol halinde Dahlet es-Süleymaniye’den Sûk el-Harir’e doğru uzanıyor. Adı gümrükten geliyor, çünkü on dokuzuncu yüzyılın bir bölümünde gümrük dairesi burada oturuyordu.

Nasıl gidilir

Hamidiye Çarşısı’nın doğu yarısından kuzeye açılan dar geçitlerden biri. Girişte mavi zemin üzerine iki dilde yazılmış “Sûk el-Cumruk” levhası var; onu gördüğünde doğru koldasın. Esad Paşa Hanı ve Midhat Paşa Çarşısı birkaç dakika ötede.

Ne görülür

Han, Osmanlı valisi Murad Paşa döneminde yapıldı; kaynaklar tarihi 1596 ile 1608 arasında veriyor. İçinde 53 büyük ve 8 küçük depo sayılıyor. Örtüyü taşıyan kubbelerin sayısı başlangıçta 9’du, iki büyük onarımdan sonra 6’ya indi; kalanların boyunlarındaki pencereler koridora hâlâ ışık düşürüyor. Kemerler siyah ve açık taşın dönüşümlü dizildiği ablak tekniğiyle örülmüş.

Ne kadar sürer

On beş, yirmi dakika. Han bir gezi durağı değil, çalışan bir çarşı: depolar bugün kumaş, gelinlik ve tuhafiye dükkânı. Sabah kepenkler yeni açılırken koridor boş, öğleden sonra kalabalıklaşıyor.

Neyi kaçırma

Başını kaldır. Dükkân tabelalarının üstünde kalan tonoz ve kubbe yüzeyleri hiç sıvanmamış; taşın yanık rengi, ablak sıraları ve kubbe boyunlarındaki küçük pencereler orada duruyor. Çoğu kişi vitrinlere bakarak geçiyor.