Han en-Nuri (Kuteyfe)

Kuteyfe kasabasının doğu ucunda, 12. yüzyılın sonuna tarihlenen ve Nureddin Mahmud Zengî’ye atfedilen bir kervansaray. Dikdörtgen planı 58 metreye 35 metre; ortasında taş döşeli, 540 metrekarelik bir açık avlu var. Dış cephesi ve girişi büyük ölçüde yıkılınca Turizm Bakanlığı kapsamlı bir onarım yaptı ve yapı neredeyse eski hâline döndü. Aynı ilçedeki Han el-Arus’tan ayrı bir yapı.

Neden burada

Kuteyfe, Şam-Halep ve Şam-Tedmür yollarının kesiştiği kasaba. Han bu kavşağın doğu ucunda duruyor. Nureddin atfı elimizdeki kaynakta bir kitabeye ya da tarihli bir belgeye dayanmıyor; bu yüzden teyitsiz sayılmalı.

Ne görülür

Giriş 8 metre uzunluğunda ve 3 metre genişliğinde, üç kemere dayanıyor. Eskiden büyük ahşap bir kapısı vardı; bugün sökülmüş. Duvarlar bir buçuk metre kalınlıkta. Köşeler, kenarlar, girişler ve kuleler iri bloklarla, iç duvarlar küçük ve dizili taşlarla örülmüş. Kuzey iç cephede 25 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde iki uzun eyvan var; her birinin sonunda küçük bir oda açılıyor. Duvarlarda kalelerdeki gibi mazgallar görülüyor.

Neyi kaçırma

Batı duvarının ortasındaki çıkıntılı odayı. Adı Bakiyet ez-Zehr; üstünde bir gözetleme ve savunma kulesi yükseliyor. Mazgallarla birlikte bakınca bu han yalnızca konaklama yeri değil, kendini savunan bir yapı. Hanın içinden, bugün kurumuş Hacce çayından ayrılan bir kanal geçiyor; han 1990’lara kadar suyunu bu kanaldan aldı.

Nasıl gidilir

Kuteyfe, Şam’dan Humus’a giden yolun üstünde. Han kasabanın doğu ucunda. Haritada hanın 250-300 metre kuzeybatısında bir Sinan Paşa Hanı, Sinan Paşa Camii ve bir çarşı hamamı da işaretli; bu yapılar için tek cümlelik kaynaktan fazlası bulunamadı, yerinde sormak gerekiyor.

Ne kadar sürer

45 dakika. Avlu, iki eyvan ve batı duvarındaki kule için yeterli.