Han Şeyhun

Halep–Şam otoyolunun üstünde, 350 metre yükseklikte bir kasaba; Hama’dan kuzeye gelen yolcunun İdlib’e girdiği ilk yer. Hama yaklaşık 35, İdlib 70 kilometre. Adını 14. yüzyıldan kalma bir handan aldığı söyleniyor. Hanın yanında Tekke Camii, kasabanın üstünde de 1930’da kazılmış, MÖ 20. yüzyıla inen bir höyük var.

Han ve kasabanın adı

Hanı Memlûk emiri Seyfeddin Şeyhu el-Ömerî’nin yaptırdığı anlatılıyor; emir 1357’de öldü. Bu bilgi kesin değil. Kesin olan, kasabanın hanın çevresinde büyüdüğü ve eski hanın bugün kent merkezinde durduğu.

Tekke Camii kimin eseri

Hanın yanındaki Tekke Camii’ni ve köşkünü Ebu’l-Hüda es-Sayyadi yaptırdı. Aslen Han Şeyhunlu olan Ebu’l-Hüda, Sultan II. Abdülhamid’in yakın çevresindendi.

Höyükte ne bulundu

Kasabanın üstündeki höyük 200-250 metre uzunlukta ve 18-24 metre yükseklikte. Comte du Mesnil du Buisson 1930’da burada kazı yaptı. Yerleşim MÖ 20. yüzyılda başlıyor. Tunç ve Demir çağlarında tepe düzlenip üst üste surlu kentler kuruldu. Bunların ikincisi, yaklaşık MÖ 700’deki kent, Asur kaynaklarındaki Aşhani ile özdeşleştirildi. Yer MÖ 300 dolayında terk edildi. Geç Tunç Çağı’nda Nuhaşşe krallığının başkenti Ugulzat’ın burası olabileceği de öne sürüldü.

Kovan evleri ve işleme

Han Şeyhun kerpiç kubbeli kovan evleriyle tanınıyordu. 1950’de çekilen fotoğraflarda düzlükte sıra sıra kubbeler, arkalarında da höyük görünüyor. Kasaba, Serakib ve Maarat en-Numan ile birlikte siyah pamuklu kumaş üstüne yapılan işlemesiyle de biliniyordu.

Yakın tarih

4 Nisan 2017’de kasabaya kimyasal saldırı düzenlendi. Han Şeyhun’un adı uluslararası kayıtlara bu saldırıyla geçti.

Nasıl gidilir

Hama’dan otoyolla kuzeye yaklaşık 35 kilometre. Kafr Tab 3 kilometre batıda, Maarat en-Numan 25 kilometre kuzeyde. Yol ve kontrol noktası durumu değişken, çıkmadan önce güncel durumu sor.

Ne kadar sürer

Han, Tekke Camii ve höyük için bir saat.

Neyi kaçırma

Höyük. Kasabadan geçenlerin çoğu otoyoldan inmeden devam ediyor; oysa 1950 fotoğrafında kubbelerin arkasında yükselen tepe, kasabanın 4000 yıllık geçmişini taşıyor.