Hariqa Mahallesi

Adı “yangın” demek ve mahalle adını 1925’te aldı. Öncesinde burası Sidi Amud diye anılıyordu; adı, semte gömülü Sidi Ahmed Amud’dan geliyordu. Bugün eski şehrin surları içinde, Kale’nin güneyinde, Hamidiye Çarşısı ile Midhat Paşa Çarşısı arasında kalan kesim.

1925’te ne oldu

Suriye ayaklanması sırasında Fransız komutanlığı 18 Ekim 1925’te Şam’ı bombalattı. Mezze’deki mevziden atılan bir top mermisi Sidi Amud’daki Melike Hamamı’nın kubbesine düştü ve yangın çıktı. Ateş, Hamidiye Çarşısı’nın arkasındaki Zukak el-Mubellat’ı, Sidi Amud sokağını ve Midhat Paşa Çarşısı’nın bir bölümünü aldı. Zengin iç süslemeleriyle bilinen eski Şam evlerinin çoğu bu yangında gitti; yerlerine gelen yapılar başka bir çağın işidir.

Ne görülür

Yeniden kurulan mahalle eski şehrin dokusundan ayrılıyor: dar bükümlü sokaklar yerine düz caddeler, ortada bir meydan, meydanın çevresinde iki savaş arası mimarisinin taş cepheleri. Şam’da bir mahallenin planından tarihini okuyabildiğin sayılı yer burası — surların içinde durup surların içine benzemiyor.

Bugünkü hâli

Hariqa şehrin toptancı bölgesi: kumaş, tuhafiye, kırtasiye, elektronik. Sabah dokuzdan sonra kaldırımlar el arabalarıyla dolu, öğleden sonra yükleme trafiği başlıyor. Nureddin Bimaristanı, yani bugünkü Tıp ve Bilim Tarihi Müzesi de bu mahallenin içinde.

Neyi kaçırma

Meydandan Hamidiye Çarşısı’nın güney kapısına doğru yürü ve iki dokunun birleştiği hattı ara: bir yanda ızgara planlı yeni caddeler, öteki yanda çarşının kapalı kemerleri. Aradaki sınır neredeyse bir adım genişliğinde.