Hişam bin Ammar Camii

Han Cakmak ile Han ez-Zeyt arasında, Midhat Paşa Çarşısı’nın hattında küçük bir mescit. Yapı 1427’de, Şam’da bir divan kâtibi tarafından yaptırıldı. Çarşıdan bakınca görünen tek parçası minare — ve onu görmek de kolay değil, çarşının tenteleri hep araya giriyor.

Nasıl gidilir

Midhat Paşa Çarşısı’nın kapalı hattında Han Cakmak’ı geç, birkaç adım batıda mescit soldaki sıranın içinde. Minareyi aramak için tenteler arasında açıklık bul; çarşının ortasında durup yukarı bakmak işe yarıyor.

Adı kimin

Halk arasında mescit, Şam’ın hadis alimi ve kurrasından Hişam bin Ammar’a nispet ediliyor; 245 hicride, yani 859 yılında öldü ve halk onun mescidin içinde gömülü olduğunu söylüyor. Osmanlı dönemi tarihçisi Muhibbî ise burayı Emevî halifesi Hişam bin Abdülmelik’in mescidi diye kaydediyor. Şam yapılarının envanterini çıkaran Kuteybe eş-Şihabî bu ikinci nispeti doğru bulmuyor ve yaygınlaşmasını Osmanlı dönemine bağlıyor. Yani kapıdaki ad kesin bilgi değil, aktarılan bilgi.

Ne görülür

Minarenin sekizgen gövdesi. Taş yüzeyde üç ayrı kuşak var: altta geometrik bir örgü, ortada oyulmuş bir yazı şeridi, üstte mukarnas sırası. Her yüzde sivri kemerli birer niş, birinde demir kafesli bir pencere duruyor. Şerefe ahşap ve sekiz kenarlı; üstünde beyaz kasnak ve sivri külah var.

Neyi kaçırma

Gövdenin orta kuşağındaki yazı şeridi. Sokaktan bakınca tek bir doku gibi duruyor ama yakınlaşınca harflerin hâlâ okunabildiği yerler var; Şam’daki Memlûk minarelerinde bu kuşak çoğunlukla silinmiş.

Ne kadar sürer

On beş dakika. Mescit küçük ve çarşının içinde; Han Cakmak ve Midhat Paşa Çarşısı aynı yürüyüşün parçası.