Hoca Çarşısı

Şam’da deriyle uğraşan tek çarşı. Ceket, çanta, kemer, ayakkabı; kış girerken ve bayram öncesinde tezgâhlar yılın en kalabalık haftalarını görüyor. Bugünkü çarşı Sevre Caddesi üzerinde, Saruca semtinde — ama hikâyesi kale hendeğinde başlıyor.

Nasıl gidilir

Sur içinden kuzeybatıya, Sevre Caddesi’ne doğru yürünüyor; çarşı Suk Saruca mahallesinin kenarında. Yürüyerek yirmi dakika sürüyor, taksi şoförüne semt adını söylemek yeterli.

Ne satılıyor

Deri ve deriyle yapılan her şey. Düzen Hamidiye’den alınmış: üst katta imalathaneler, alt katta dükkânlar. Yani satılan malın çoğu aynı binanın üst katında dikiliyor ve dikişi görmek istersen yukarıyı sormak yetiyor.

Çarşı neden yer değiştirdi

İlk çarşı 1895’te, Osmanlı valisi Hüseyin Kâzım Paşa’nın birinci valiliğinde kuruldu ve sebebi güzellik değil temizlikti: kale hendeğine dökülen çöpten kurtulmak için kalenin batı duvarı boyunca, Sancakdar caddesine paralel bir çarşı yapıldı. 1905’te yenilendi, yangına karşı piramit biçimli demir bir örtüyle kapatıldı. Sonra kalenin batı suru ortaya çıkarılmak istendi ve eski çarşı yıkıldı. Yerine yaklaşık 500 metre kuzeyde, 1985’te aynı üslupla bugünkü çarşı kuruldu.

Ne kadar sürer

Yarım saat. Tek hat, iki sıra dükkân. Deri ceket denemeye kalkarsan hesap değişir.

Neyi kaçırma

Eski çarşıda kale mahkûmlarının ürettiği boncuk işi çanta ve tesbihler de satılırmış; bugünkü çarşıda o tezgâh yok. Yerinde kalan şey kokusu — ham deri, boya ve tutkal. Kapıdan girer girmez farkı burnunla anlıyorsun, gözünle değil.