Hucr bin Adî Camii ve Türbesi (Adra)

Şam’ın kuzeydoğusundaki Adra kasabasının eski çekirdeğinde, Adra el-Beled’de, 7. yüzyılda öldürülen Hucr bin Adî el-Kindî’nin kabri sayılan yerin çevresine kurulmuş bir cami ve türbe. Yapıyı Sünnî Eyyubîler kurdu, 1205’te onarıldı; bir kısım sütun ve tuğlası yakındaki bir Roma kalıntısından alınma. 2013’te saldırıya uğrayıp tahrip edildi. Aralık 2024’te Esad yönetimi düştükten sonra yeniden yapılıp ziyarete açıldığı bildiriliyor; bugünkü durumu gitmeden önce teyit etmek gerekiyor.

Hucr bin Adî kimdi

Kinde kabilesinden, Suriye fetihlerine katılmış bir Müslüman. Hz. Ali’nin taraftarıydı ve Muaviye’ye karşı çıktı; hicri 53’te, yani 671-673 dolaylarında, arkadaşlarıyla birlikte öldürüldü. Tabiinden sayılır, ama İbn Sa’d ve Belâzürî onu sahabe kabul ediyor.

Yapıda ne var

Eyyubî camisi kabri çevreliyor. Sütunların ve tuğlaların bir kısmı bölgedeki bir Roma yapısından devşirme. Sünnî bir hanedanın yaptırdığı yapı zamanla On İki İmam Şiîlerinin de ziyaretgâhı oldu. 2007’de çekilmiş bir fotoğraf, kabrin üstünde yeşil ve altın rengi, ayet kuşaklı kafesli bir sanduka ve üzerinde Hucr ile arkadaşlarına okunan ziyaret duasının levhasını gösteriyor. Bu düzen 2013 öncesine ait.

2013’te ne oldu

2 Mayıs 2013’te Nusra Cephesi camiye saldırdı ve kabri tahrip etti. Kabrin boşaltıldığı iddiası fotoğraflarla birlikte hızla yayıldı. Sonradan yakalanan failler kabirde ceset bulunmadığını söyledi; dolaşan ceset fotoğrafının başka birine ait olduğu anlaşıldı. Arapça kaynaklar saldırı tarihini 27 Nisan olarak veriyor.

Bugün ziyaret edilebilir mi

Caminin yeniden yapılıp açıldığı bilgisi tek ve kaynaksız bir kayda dayanıyor, bağımsız olarak doğrulanamadı. Açıksa bir ziyaretgâh olarak işliyor: kapalı kıyafet gerekiyor ve namaz vakitlerinde türbe bölümü kalabalıklaşabilir.

Nasıl gidilir

Adra, Şam’dan kuzeydoğuya, Humus yoluna çıkan güzergâhta. Türbe eski kasabada, Adra el-Beled’de. Haritada adıyla işaretli değil; yerini kasabada sormak gerekiyor.

Neyi kaçırma

Devşirme sütunları. Eyyubî camisinin taşıyıcıları arasında Roma döneminden kalma parçalar var; yapının hangi katmanlardan örüldüğünü gösteren en açık iz onlar.