İbn Arabi Camii ve Türbesi

Endülüslü sufi Muhyiddin İbn Arabi 1165’te Mursiya’da doğdu, 1240’ta Şam’da öldü ve Kasiyun eteğine, Salihiye’ye gömüldü. Mezarın üstündeki ilk yapı küçüktü: bir mihrap, bir minber, bir sanduka. Bugün gördüğün cami 1518’de Yavuz Sultan Selim’in emriyle yeniden kuruldu; tasarımı Şihabeddin bin el-Attar’a verildi. Şam halkı yapıyı üç adla birden anıyor — Şeyh Muhyiddin Camii, Selimi Camii, Hünkâr Camii.

Nasıl gidilir

Salihiye’nin göbeğinde, Yezid kanalının kıyısındaki Şeyh Muhyiddin mahallesinde. Eski şehirden gelirsen Kasiyun yönünde kuzeye çıkacaksın; yürüyerek yarım saatten fazla sürer, servis minibüsleri Salihiye’ye çıkıyor. Cami çarşının içinde, sokaktan bakınca yalnızca minaresi görünüyor.

Ne görülür

Avlu Osmanlı düzeninde: renkli mermer ve sarı-beyaz taşla döşeli zemin, ortasında küçük bir Şam havuzu, güney yanında dört kemer üstünde geniş bir revak. Namaz salonu beş kemer ve dört sütun taşıyor; sütunlar Şam naibi Canbolat’ın yapısından sökülüp getirilmiş. Mihrap ahşap. Kubbe çini kaplı. Duvarlardaki çini panoların bir kısmı Osmanlı, bir kısmı Memlûk üslubunda — ikisi yan yana duruyor ve fark edilmesi kolay.

Türbe odası

İbn Arabi’nin mezarı avlunun güneydoğu köşesinde, kubbeli bir odada. Taş bir merdivenle aşağı iniliyor. Sanduka aşağıda, odanın ortasında, gümüş bir şebekeyle çevrili. Yanında iki oğlu Sadeddin ve İmadeddin yatıyor. Aynı odada Cezayirli Emir Abdülkadir de gömülüydü; kalıntıları sonradan Cezayir’e nakledildi, mezar yeri duruyor.

Neyi kaçırma

Caminin yanındaki naura, yani su dolabı. Yezid kanalından su kaldırmak için kurulmuştu ve hâlâ yerinde. Bir de kapı üstündeki kitabeye bak: yapının Sultan Selim tarafından yeniden yaptırıldığını ve iki tarihi — başlangıç ile bitiş — ayrı ayrı veriyor.