Kaymeriyye Mahallesi

Kaymeriyye tek bir yapı değil, bir mahalle. Emevî Camii’nin doğu duvarından başlıyor ve Bab Tuma’ya doğru uzanıyor; güneyde Midhat Paşa Çarşısı, kuzeyde Cûra mahallesi sınırı çiziyor. Sokaklar iki üç metre genişliğinde, üstleri asma ve tente; zemin katlar dükkân, üst katlar hâlâ ev. Şam’ın eski şehrinde “nerede gezinilir” sorusunun en kısa cevabı burası.

Mahalle nasıl kuruldu

Ad, Eyyûbî döneminin Kürt emiri Nâsırüddin Hüseyin bin Abdülaziz el-Kaymerî’den geliyor. Mahalleye adını veren Büyük Kaymeriyye Medresesi’ni o yaptırdı; Şamlılar bugün oraya “eski medrese” ya da “kediler medresesi” diyor. İkinci bir rivayet adı Meryemiye Kilisesi’ne bağlıyor. 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında burası tüccar ailelerin oturduğu orta hâlli bir mahalleydi. Dokuma ve işlemeyle uğraştığı için “işlemeciler çarşısı”, ticaretin yoğunluğu yüzünden “küçük Hindistan” deniyordu. 1936 sayımında 5817 Müslüman ve 241 Hristiyan yaşıyordu; 2004’te nüfus 4034’e inmişti.

Nasıl gidilir

Emevî Camii’nin doğu kapısından çık. Bab Ceyrun’un kemerinin altından geçtiğinde Nevfara Kahvesi’nin önündesin ve mahalle oradan başlıyor. Doğuya yürümeyi sürdürürsen 10 dakikada Bab Tuma meydanına varıyorsun. Güneyden gelirsen Midhat Paşa Çarşısı’ndan kuzeye sapan herhangi bir sokak seni içeri alır.

Ne görülür

Roma dönemi Jüpiter Tapınağı’ndan kalan Bab Ceyrun kemeri mahallenin batı ağzında duruyor. Doğu ucunda Meryem Ana Katedrali ve Rum Ortodoks Patrikhanesi var. Aradaki sokaklarda Sa’diye Zaviyesi, Bekri ve Nureddin hamamları, Maktab Anbar’ın avlusu ve terzilerin çarşısı sıralanıyor. Avlulu evlerin bir bölümü lokantaya, galeriye ve küçük otele dönüştü; kalanlarında hâlâ oturuluyor.

Ne kadar sürer

İki saat. Mesafe kısa ama sokaklar birbirine bağlanıyor ve aynı köşeden iki kez geçmek normal. Sabah dükkânlar açılırken sakin; akşamüstü mahalle dolup taşıyor.

Neyi kaçırma

Kapılara bak. Sokaktan görünen tek şey ahşap kanat ve taş eşik, arkasında ise limon ağaçlı bir avlu var. Açık bir kapı görürsen girmeden önce sor. Burası müze değil, oturulan bir mahalle.