Kefr Taharim: Hananu’nun Kasabası ve Eski Antakya Yolu

Harim’in 12 kilometre güneyinde, İdlib’e 32 kilometre uzaklıkta, iki dağ sırasının arasındaki bir vadide kurulu zeytinlik bir kasaba. Üç şeyle anılıyor: Ruc Ovası’nı Amik Ovası’na ve Antakya’ya bağlayan eski yol buradan geçiyordu; İbrahim Hananu burada doğdu ve 1919’da Fransızlara karşı başlattığı ayaklanmanın üssü burası oldu; kasaba bugün Harim dağlarının zeytin kuşağının ortasında duruyor.

Kasaba nerede

Batıda Düveyli Dağı, doğuda eski adı Sumak Dağı olan Ala Dağı yükseliyor; kasaba ikisinin arasındaki vadide. Çevrenin en yüksek noktası 910 metrelik Teltita. Kuzeydeki Harim ve kuzeybatıdaki Selkin aynı zeytinlik kuşağın kasabaları.

Adı ne demek

İki açıklama var, ikisi de Aramice. Birine göre ad Kefr Harma, yani Harim köyü. Öbürüne göre kefr çiftlik, teharim yarık ya da vadi demek: vadiler çiftliği. İkincisi kasabanın durduğu yere daha çok uyuyor.

Eski yoldan ne kaldı

Antakya’dan İdlib’e, oradan Maarat en-Numan’a ve Şam’a giden kervanlar bu vadiyi kullanıyordu. Yolun taş döşemesinden parçalar hâlâ görülüyor. Hangi kesimlerin bugün açıkta olduğunu doğrulayamadık; kasabada sormak gerekiyor.

Hananu ve 1919

İbrahim Hananu Kefr Taharim’de varlıklı bir ailede doğdu, Halep’te büyüdü ve Suriye Ulusal Kongresi’nde kasabayı temsil etti. 1919’da Fransız yönetimine karşı başlattığı ayaklanmanın üssü Kefr Taharim oldu. Kasaba Osmanlı döneminin sonunda ve Fransız mandasının başında bir kaza merkeziydi; ayaklanmadan sonra bu statü kasabadan alındı.

Zeytin

Kasabanın 6815 hektarlık arazisinin büyük kısmı zeytinlik. Beş zeytinyağı masarası var ve ticaretin ekseni zeytinle yağ. Aralarda bağ, incir, badem, nar ve kayısı yetişiyor. 2004 sayımında nüfus 10084’tü.

Ne kadar sürer

Kasabada dolaşmak için bir saat; sonbaharda bir masaraya uğranırsa daha uzun.

Gitmeden önce

Kasaba Türkiye sınırına ve Bab el-Hava sınır kapısına yakın. İdlib vilayetinde patlamamış mühimmat riski sürüyor: yol dışındaki tarlalara ve zeytinliklere yerel biri olmadan girme. Yol ve kontrol noktası durumu değişken, çıkmadan önce sor.

Neyi kaçırma

Sonbaharda bir zeytinyağı masarası. Kasabayı bugün ayakta tutan şey o, eski yolun taşlarından da çok.