Mar Antonios Katedrali: Şam’ın Marunî Katedrali

Bab Tuma kapısından güneye yürürsen Deyr Sokağı’na, yani Manastır Sokağı’na giriyorsun. Sokağın kuzey yakasında Marunîlerin Şam katedrali var, güney yakasında da Fransisken Latin Manastırı; iki yapı birbirine bakıyor ve mahalledeki en yoğun yüz metre bu. Katedral aynı zamanda Şam Marunî Başpiskoposluğu’nun makamı.

Nasıl gidilir

Bab Tuma meydanından güneye sap ve iki yüz metre yürü. Deyr Sokağı dar ve iki yanı yüksek duvar; kapıyı arıyorsan sokağın kuzey yüzüne bak. Karşısındaki Fransisken manastırının kapısı daha büyük ve daha belirgin, dolayısıyla çoğu ziyaretçi manastırı bulup katedrali kaçırıyor.

Ne görülür

Kilisenin kapısının üstünde 1865 tarihli bir şiir var; yapının kendi tarihini cepheye yazması eski şehirde sık görülen bir şey değil. Avluda iki anıt duruyor: biri Azize Rita’nın, biri Padovalı Antonius’un. İkinci anıt 1959’da konuldu, yani kilisenin kendisinden yaklaşık yüz yıl sonra. Kompleks bir kilise avlusundan fazlası; başpiskoposluk daireleri de burada.

Marunîler Şam’da ne zamandan beri var

Şam’daki ilk Marunî piskopos 1523’te atandı ve başpiskoposluk 1527’de kuruldu. Cemaatin ilk kilisesi 1616’ya kadar ayaktaydı. 9 Temmuz 1860’ta Hristiyan mahallesinde çıkan katliamda çok sayıda Marunî karşı sokaktaki Fransisken manastırına sığındı. Bugünkü kilise o günden dört yıl sonra, 1864’te açıldı; ilk adı Meryem’in Göğe Alınması Kilisesi’ydi, koruyucu aziz sonradan Padovalı Antonius oldu. Başpiskoposluğun 2013’te 20 binden fazla üyesi vardı.

Son yıllar

2013’ten sonra Doğu Ğuta’dan atılan havan mermileri mahalledeki kiliseler arasında en çok bu yapıya isabet etti. 8 Ocak 2018’de Başpiskopos Samir Nassar’ın yatak odasında bir bomba patladı; kendisi başka odada olduğu için yaralanmadı. Onarımlar sürüyor ve kilise ayinlerine devam ediyor.

Neyi kaçırma

Kapının üstündeki 1865 tarihli şiir. Girmeden okunuyor ve kilisenin neden Meryem adıyla açıldığını da o satırlar söylüyor. Avludaki Azize Rita anıtına gelenler çoğu zaman Marunî değil; mahallenin bütün mezhepleri o anıtın önünde mum bırakıyor.