Mar Bolus Makamı Kilisesi: Tabbale’de Pavlus’un Dönüş Yeri

Bab Kisan ile Bab Şarki’nin güneydoğusunda, surun dışında Tabbale-Duveyla mahallesi var ve mahallenin içinde çadır biçimli bir kilise duruyor. Biçim tesadüf değil: Pavlus çadırcıydı ve yapı mesleğine gönderme yapıyor. Burası Mar Bolus Makamı Kilisesi; geleneğe göre Pavlus’un dönüşü burada oldu ve kilise Kutsal Topraklar Fransisken Kustodiyası’nın işlettiği bir hac durağı.

Nasıl gidilir

Bab Kisan’dan çık ve güneydoğuya yürü. Sur dışındaki mahalle eski şehrin dokusundan farklı: geniş sokaklar, çağdaş yapılar. Kiliseyi çatısından tanıyorsun, çünkü yamaç çatı çadır gibi yere doğru iniyor ve mahallede ona benzer bir şey yok.

Ne görülür

İçeride bakılacak asıl şey vitraylar. Sunağın arkasındaki pencere Pavlus’un müjdesini anlatıyor; neften üç vitray ise sırayla görümünü, vaftizini ve şehirden kaçışını. Yani yapı Pavlus’un Şam’daki günlerini bir sırayla okutuyor ve o sıranın öteki ucu surun üstündeki Bab Kisan’da bitiyor — sepetle indirildiği yer orası sayılıyor. Geleneğin merkeze aldığı mağara bugünkü sokak seviyesinin altında kalıyor.

Neden burası

Dönüş olayı Elçilerin İşleri 9’da anlatılıyor ama yeri metinde yazmıyor; Şam’a girerken, şehrin dışında bir noktada geçiyor. Gelenek bu noktayı buraya koyuyor. Daha eski bir gelenek ise Şam’ın 15 kilometre güneybatısındaki Kevkeb’i gösteriyor, dolayısıyla iki adres arasında seçim yapmak zorunda değilsin; ikisi de aynı anlatının parçası. 1925’te burada küçük bir şapel yapıldı. Papa VI. Pavlus’un Kutsal Topraklar ziyaretinden sonra onun teşvikiyle yeni kilise inşa edildi ve 1971’de kutsandı; 2009 Pavlus Yılı’nda onarıldı.

Neyi kaçırma

Kilisenin yanındaki iki yapı. Biri Ortadoğu Katolik piskoposlar konferansının da kullandığı bir eğitim evi, öteki yine VI. Pavlus’un girişimiyle kurulan Casa Nova hac evi. İç savaştan beri bu konukevi hac evi olarak değil barınak olarak çalışıyor; özellikle tıbbi yardıma ihtiyacı olan aileler kalıyor. Bir de karıştırma: surun üstündeki Mar Bolus Şapeli ayrı bir yapı, bu kilise değil.