Menşâre Sinagogu: Şam’ın Büyük Sinagogu

Yahudi Mahallesi’nde, Tallatü’l-Hicara Sokağı’ndan kuzeye ayrılan el-Menşa Sokağı’nın doğu yüzünde, Beyt Farhi-Muallim konağının kuzey ucunun tam karşısında bir sinagog var. Şam’da buna Menşâre Sinagogu deniyor; Şam Büyük Sinagogu adı da aynı yapıyı gösteriyor. Bina 1949’dan beri sinagog olarak kullanılmıyor.

Nasıl gidilir

Mahalle Doğru Sokak’ın güneyinde. Tallatü’l-Hicara Sokağı’nı bulup el-Menşa Sokağı’na kuzeye sap; sinagog sokağın doğu yüzünde ve karşısındaki konağın kuzey ucu iyi bir işaret. Firenc Sinagogu doksan metre güneyde, yani ikisi aynı yürüyüşün iki durağı.

Ne görülür

Yapı 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edildi. Plan dikdörtgen, salon üç nefli ve kemerler yuvarlak kesitli beyaz sütunlara oturuyor — mahalledeki Firenc Sinagogu’yla aynı şema, aynı dönem. Yapının bir bölümü yıkıldı ve onarılmadı, dolayısıyla bugün gördüğün şey tam bir salon değil.

5 Ağustos 1949

O gün sinagog Şabat ayini sırasında doluydu ve bombalı bir saldırıya uğradı. Çoğu çocuk 12 kişi öldü. İç mekânda o 12 kişi için bir anma levhası duruyor ve yapının bugünkü halini açıklayan şey de o tarih.

Bugün ne durumda

Sinagog o saldırıdan bu yana ibadet için kullanılmıyor ve düzenli ziyarete de açık değil. Mahallede ibadet için kullanılan tek sinagog Firenc. Buraya gelmek istiyorsan kapı kilitli olacak; içeriyi görmek cemaatten ya da mahalleden izne bağlı.