Merce Meydanı

Eski şehrin dışına ilk adımı attığın yer burası. Merce, Şam’ın modern merkezi: dört yanı otel, dükkân ve resmî binayla çevrili, ortasında tek bir anıt sütunun durduğu bir meydan. Osmanlı 19. yüzyılın sonunda burayı meydan olarak kurdu ve kenarına yeni bir postane ile belediye binası dikti; ikisi de o zamanki Şam için yeni malzemelerle, çelik ve çimentoyla yapılmıştı.

Nasıl gidilir

Şam Kalesi’nin 650 metre batısında, yürüyerek sekiz dakika. Emevî Camii’nden geliyorsan Hamidiye Çarşısı’nı boydan boya geç, çarşının batı ağzından çıkıp yoluna devam et: bir kilometre, on üç dakika.

Ne görülür

Meydanın ortasındaki Telgraf Anıtı 1907’de dikildi. Siyah bazalt bir kaide üstünde dökme demir bir sütun; gövdesine telgraf telleri ve fincanları kabartma olarak işlenmiş. Tasarımı İtalyan mimar Raimondo D’Aronco’ya ait. Anıt Şam’dan Hicaz’a çekilen telgraf hattı için yapıldı ve kaidesinin dört yüzünde Osmanlıca kitabe var; dikildiği sırada şehrin valisi Hüseyin Nazım Paşa’ydı.

Meydanın öteki adı

Merce’nin ikinci adı Şehitler Meydanı. 6 Mayıs 1916’da Osmanlı yönetimi yedi Suriyeli siyasî ismi burada, halkın önünde idam etti; meydan adını o günden alıyor ve 6 Mayıs Suriye ile Lübnan’da Şehitler Günü olarak anılıyor. Fransız manda yıllarında da aynı iş için kullanıldı. Bugün meydanda bunu anlatan bir levha aramana gerek yok: adı zaten anlatıyor.

Neyi kaçırma

Sütunun tepesine bak. Çoğu anıtın üstünde bir insan heykeli olurdu; burada bunun yerine bir bina var — İstanbul’daki Yıldız Hamidiye Camii’nin küçültülmüş maketi. Sonra aşağı in ve kaidenin dört yüzündeki yazıyı dolan.