Meryem Ana Katedrali
Şam’ın Hristiyan mahallesinde Rum Ortodoks patrikliğinin merkezi. 706’da Emevî Camii’ne karşılık Hristiyanlara bırakılan kilise. Giriş ücretsiz, ziyaret notları.
- Ziyaret saatleri
- Gün boyu açık, ayin dışında; saatler değişken
- Giriş
- Ücretsiz
- Süre
- 30 dakika
- En iyi zaman
- Sabah, ayin saatleri dışında — avlu o saatte sakin
- Dönem
- Erken dönem temeller · bugünkü yapı 1860 sonrası
- Adres
- Doğru Sokak yakını, Hristiyan mahallesi, Eski Şehir, Şam
Doğru Sokak’tan içeri sapan bir avlunun ardında duruyor ve Rum Ortodoks Antakya ve Bütün Doğu Patrikliği’nin merkezi. Şam’ın en büyük kilisesi değil, en işlek olanı: patrik burada oturuyor, ayinler burada yapılıyor. Kaynaklar temelini şehrin ilk Hristiyan yüzyıllarına götürüyor; 1860’ta mahallenin çoğuyla birlikte yanan yapı üç yıl sonra yeniden kuruldu ve bugünkü halini 1953 onarımında aldı.
Nasıl gidilir
Bab Şarki’den Doğru Sokak’ı batıya tutarsan yaklaşık on dakika, Azm Sarayı tarafından geliyorsan altı yedi dakika. Sokağa cepheyle değil ön avlunun kapısıyla açılıyor, o yüzden yürürken kaçırmak kolay; aradığın şey bir kilise cephesi değil, yan tarafa sapan bir avlu girişi.
Ne kadar sürer
Yarım saat yetiyor. Giriş ücretsiz ve kilise gün boyu açık, ama saatler sabit değil — ayin varsa arkada durup izlemek mümkün, o zaman süre kendiliğinden uzuyor.
Ne görülür
Plan Bizans düzeninde: ortada uzun bir nef, iki yanında yan sahınlar, sonunda ikonalarla kaplı ikonostas. Tavan oyma ahşap; duvarlarda yüzyıllar içinde biriken ikonalar ve resimler var. Kilise 600 kişi alıyor. Ön avlunun yanında ikinci bir avlu ve çan kulesi, bir de patriklerden kalan ikona, ayin giysisi ve gümüş eşyayı tutan küçük bir müze var.
Emevî Camii ile bağı
706’da Halife Velid, Yahya Peygamber Kilisesi’ni alıp Emevî Camii’ne çevirdi ve karşılığında bu kiliseyi Hristiyanlara bıraktı. İkisi arasında on dakikalık yürüyüş var ve aynı gün içinde ikisini birden görmek o değiş tokuşu somutlaştırıyor. Patriklik merkezi Antakya’dan Şam’a 1344’te taşındı; o günden beri burada.
Neyi kaçırma
Nefin iki yanındaki taş mimberler. Her birinin üstüne helezon bir merdiven çıkıyor ve İncil oradan okunuyor — çoğu ziyaretçi ikonostasa bakıp bunların önünden geçiyor.
İpuçları
- İbadet mekânı: omuz ve diz kapalı giyin, ayin sırasında fotoğraf çekme
- Sokaktan cephe görünmüyor; giriş yan tarafa sapan avlu kapısından
- Çan kulesi yan avluda, ön avludan görünmüyor — kilisenin yanından dolaş
- Küçük müze her zaman açık değil; kapalıysa avludaki görevliye sor
