Muhacirin Mahallesi

Muhacirin, Şam’ın Salihiye dışındaki ikinci yamaç mahallesi ve adını yerleşenlerden almış bir yer. Kasiyun’un batı eteğinde kuruldu; eski adı Taht er-Raddadin olan ve Âl-i Müeyyed el-Azm’a ait olan bölgede. Dağ eteğinde bir banliyö olarak başladı, sonra birden çok mahalleyi kapsayan bir belediye birimine dönüştü.

Adı nereden geliyor

19. yüzyılın sonunda Girit’ten kaçan Müslüman muhacirler buraya yerleştirildi ve mahalle adını onlardan aldı. Kuruluş, Vali Hüseyin Nazım Paşa’nın iskân siyasetine bağlanıyor. Yani mahalle kendiliğinden büyümedi; devlet kararıyla kuruldu ve şehrin sur dışına nasıl taştığını gösteren en açık örnek.

Nasıl gidilir

Mahalle yamaçta, şehir merkezinden yukarı doğru çıkılıyor. Osmanlı döneminde merkeze bir tramvay hattı çekilmişti; ağ 1960’larda kapandı, bugün o hat yok, ulaşım yolla. Muhacirin bugün tek bir semt değil: Ebu Rummane, el-Habbûbî, el-Malikî, el-Marâbit, el-Mastaba, er-Ravda ve Şûra hepsi bu birime bağlı.

Ne görülür

İlk cumhurbaşkanlığı sarayı olan Muhacirin Sarayı bu mahallede. Gündelik hayat ise aşağıda, Habbûbî kesiminde: Şa’lan Çarşısı ve Hafız İbrahim Caddesi boyunca dükkânlar. Coğrafya da okunuyor buradan — Barada vadisi Kasiyun’u ikiye bölüyor ve güney parçası Cebel Anter üzerinde Kasr eş-Şa’b duruyor.

Neyi kaçırma

Yukarı çık ve arkana bak. Mahallenin kurulduğu yer bir tercih değil zorunluluktu: düzlük dolmuştu, şehir yamaca tırmandı. Sokaklar yükseldikçe daralıyor ve Şam ovası tek kareye sığıyor.