Murşidiyye Medresesi

Salihiye’de Ceddetü’l-Medâris hattının üstünde, bugün Cuma Pazarı denen sokakta duruyor. 1252’de Eyyûbî emiri el-Melikü’l-Muazzam İsa’nın kızı Hatice Hatun için yapılmış bir türbe-medrese; kendisi avluya gömülü. Kare minaresi Şam’da ayakta kalan tek 13. yüzyıl minaresi.

Nasıl gidilir

Kasiyun eteğindeki medrese sokağının orta yerinde. Sahibiyye kuzeyde, Atabekiyye ile Ceharkesiyye güneyde kalıyor; üçünün arası birkaç dakikalık yürüyüş. Sokak gündüz sebze ve yiyecek pazarı, akşam giyim tezgâhı. Kalabalık saatte minareyi çerçeveye almak zor, tezgâhlar toplanmadan gitmek daha iyi.

Ne görülür

Minare. Köşeleri keskin, süslemesiz, kesme taştan kare bir gövde; şerefe çıkıntısı yok, taş kütle olduğu gibi yukarı gidiyor ve dar mazgal pencereleri her yüzde farklı hizada. Yanı başında türbenin kubbesi duruyor, kubbe eteğindeki kemer dizisi sokaktan seçiliyor. Planın kendisi Şam’da benzeri olmayan biçimde kırık: hem türbe hem namaz salonu tam güneye bakmak zorundaydı ve mimar ikisini tek eksende tutamadı.

Ne kadar sürer

On beş dakika. Medrese işlevi bitmiş ve yapı normalde kilitli; içine girmek Antikiteler Genel Müdürlüğü’nün iznini gerektiriyor. Kapı kapalıysa kayıp büyük değil, çünkü bu durağın sebebi olan minare zaten sokaktan görülüyor.

Neyi kaçırma

Şam’da 13. yüzyıldan ayakta kalmış başka minare yok; sokakta yukarı bakmanın sebebi bu. Kare gövdenin taş sıraları arasında renk farkı var ve karşı kaldırıma geçince seçiliyor. Bir de mezarın yeri: Hatice Hatun kapalı bir türbe odasına değil, kendi yaptırdığı avlunun içine gömülü.