Nuriye Medresesi

Şam’ın Terzi Çarşısı’nın içinde, sokak cephesinden fark edilmesi zor bir kapı. İçeride İslam dünyasının en eski ve en çok anılan medreselerinden biri var — ve kurucusu Nureddin Zengî’nin mezarı hâlâ orada. Haçlı seferleri döneminde Şam’ı yöneten, Selahaddin’in önünü açan adamın türbesi, adını taşıyan yapının içinde duruyor.

Nasıl gidilir

Emevî Camii’nin güneybatısında, Terzi Çarşısı hattında. Hamidiye Çarşısı’nın doğu ucundan güneye sapıp beş dakika. Sokak dar, kapı sade; çatıdan yükselen sivri mukarnas kubbeyi görüp yönelmek kapı numarası aramaktan hızlı.

Ne kadar sürer

Yarım saat. Avlu küçük, türbe odası tek; oturup bakmak dışında yapılacak bir şey yok, o da zaten yeterli.

Ne görülür

Kapıdan taş döşeli bir avluya çıkıyorsun. Ortada dikdörtgen bir havuz var; kenarlarında musluklar, zemin siyah beyaz taşla geometrik desenli. Avlunun karşı yüzünde siyah beyaz taş dizileriyle örülü yüksek bir eyvan kemeri, arkasında harim. Sağda ahşap şerefeli, sivri külahlı minare yükseliyor. Türbenin üstündeki kubbe yapının imzası: yarım küre değil, sivri; katman katman mukarnas dizileriyle taşınıyor ve dışarıdan kiremit rengi görünüyor. Şam’da bu tip kubbenin en erken örneklerinden biri.

Medreseyi Nureddin Mahmud bin Zengî 1172’de kurdu; kendisi 1174’te öldü ve buraya gömüldü. Endülüslü gezgin İbn Cübeyr yapıyı gördüğünde dünyanın en güzel görünüşlü medreselerinden saymış, suyun bir şadırvandan çıkıp uzun bir arkla avlunun ortasındaki havuza dökülüşünü ayrıca anlatmıştı.

Neyi kaçırma

Adı karıştırılan üç yapı var ve üçü de Şam’da: bu, Büyük Nuriye Medresesi. Asruniye mahallesindeki Dâru’l-Hadîs en-Nuriye “Küçük Nuriye” diye anılıyor, üçüncüsü de kale camiindeki küçük Hanefî Nuriyesi. Tarif alırken hangisini sorduğunu netleştir; Terzi Çarşısı’nı söylemek en kestirmesi.