Rahle Roma Tapınakları

Şam’ın 31 kilometre batısında, Cebel eş-Şeyh’in eteğinde 1450 ile 1550 metre arasında bir Dürzi köyü ve içinde iki Roma-Fenike tapınağının kalıntısı. Şam’a bir saatlik mesafede ayakta kalmış en yakın Roma tapınağı burada. Köyde 2004 sayımında 368 kişi vardı; en kalabalık aile Ebu Hayr.

Nasıl gidilir

Şam’dan batıya 31 kilometre, Katana ilçesi üzerinden. Yol Hermon’un eteğine tırmanıyor ve köy 1450 metrenin üstünde. Alan Lübnan sınırına yakın bir bölgede duruyor; çıkmadan önce durumu yerel bir rehberle teyit et.

Ne kadar sürer

Bir buçuk saat. İki tapınak, kabartma ve çevredeki kayaya oyulmuş mezarlar bu süreye giriyor.

Ne görülür

İki tapınak Hermon tapınakları grubuna sayılıyor. Küçük olanı apsisli ve ana kayaya oyulmuş. Büyük olanı yaklaşık 25 metreye 17 metre, dev kireçtaşı bloklardan yapılmış ve büyük olasılıkla sonradan kilise olarak kullanılmış; içeride duvarlar boyunca girişten yarım daire sunağa iki sıra İon sütunu uzanıyor. Kapının yanındaki iki taşta kanatları açık kuş figürü var. Edward Robinson 1852’de bunları yerinde görüp özünde Asur karakterli olduklarını söylüyor ve taşların uzaktan getirilmiş olabileceğini yazıyor. Köyün eteği meşe ve pelit ormanı; çevrede kayaya oyulmuş mezarlar ve mağaralar dağınık duruyor.

Neyi kaçırma

Kabartmayı. Büyük tapınağın bir duvarında, Hermon’a bakacak biçimde yerleştirilmiş, 100 santim çapında bir çelenk içinde güneş tanrısı yüzü var — büyük olasılıkla Baal. Üst kısmı barutla tahrip edilmiş. Yerini bilmeden geçmek kolay: güney duvarının dışında, doğu köşesine yakın.

Yazıtlar ne diyor

Yunanca yazıtlar MS 60’tan itibaren burada deniz tanrıçası Leukothea’ya tapıldığını belgeliyor. 253’te tapınak gelirlerinden ödenen bir yapı, 379’da hazinedarların finanse ettiği yeni bir kapı kayıtlı. Köy Geç Antikçağ’da Zenopolis adıyla biliniyordu ve 5. yüzyıl sonunda şehir ve piskoposluk oldu: 518’de Sur’da toplanan sinodu Rahlilerin piskoposu İlyas imzalıyor, 553 tarihli İkinci İstanbul Konsili tutanaklarında Surlular eyaletinde Rahlilerin piskoposu Anastasios geçiyor.