Şam Hükümet Konağı

Merce Meydanı’nın yanında, Barada’nın güney kıyısında duran büyük taş yapı, Şam’ı kimin yönettiği sorusunun 1900’den sonraki cevabı. Eski belediye bahçesinin üzerine Vali Hüseyin Nazım Paşa döneminde yapıldı ve adı Saray-ı Kebir kaldı. Avrupai bir düzen, piramit çatı. İçi bugün de resmî kullanımda, ziyarete açık değil; meydanı meydan yapan cephe ise dışarıdan tam görünüyor.

Nasıl gidilir

Merce Meydanı’nın güney kenarında, Barada’nın öte yakasında. Hamidiye Çarşısı’ndan Nasr Caddesi’ne çıkıp batıya yürüyorsun, meydan seni kendiliğinden buraya bırakıyor. Âbid Binası aynı meydanın doğu yüzünde, aradaki mesafe iki yüz metre kadar; adliye beş dakika doğuda.

İçine girilir mi

Hayır. Bina bağımsızlıktan bu yana kesintisiz devlet kullanımında: bakanlıklar çıktıkça yerine başka daireler girdi, en son İçişleri Bakanlığı’na kaldı. 2011’de otel olarak değerlendirilmek üzere Turizm Bakanlığı’na devredildi ama yapı bir konaklama tesisine dönüşmedi. Nisan 2013’te bombalı bir araç saldırısında hasar gördü. Cepheyi kaldırımdan izlemek dışında bir ziyaret biçimi yok.

Cephede ne görülür

Yapı Avrupa mimarlığının Şam’a geldiği kuşağa ait: düzenli pencere sıraları, klasik bir saçak düzeni, ortada yükselen piramit çatı. Cephesinde bir zamanlar Sultan İkinci Abdülhamid’in tuğrası vardı; bağımsızlıktan sonra söküldü ve yerinde boş bir pano kaldı. O boşluk binanın en çok şey anlatan ayrıntısı.

Burada ne oldu

26 Eylül 1918’de Osmanlı garnizonu şehirden çekilince Emir Muhammed Said el-Cezairi buraya girip kendini Şam’ın valisi ilan etti. 1 Ekim’de Faysal ve müttefik ordusu geldi. Kral Faysal döneminde ve bütün Fransız Mandası boyunca hükümet merkezi burasıydı. Bakanlıklar 1949’dan itibaren taşınmaya başladı, önce Dışişleri çıktı; 1960’ların ortasında Başbakanlık da ayrıldı.

Neyi kaçırma

Cephede tuğranın söküldüğü yer ve çatının Barada tarafından görünen piramit kütlesi. Meydanda fotoğraf çekenlerin neredeyse hepsi telgraf sütununa dönüyor, arkalarındaki binaya değil.