Şamiyye Kübra Medresesi

Suk Saruca’da, eski şehrin 200 metre kadar kuzeybatısında. Yapıyı 1187 ile 1191 arasında Necmeddin Eyyûb’un kızı, Selahaddin’in kız kardeşi Fatıma Hatun kurdu. Hayırseverliği yüzünden Sittü’ş-Şam, yani Şam’ın Hanımı diye anılıyor; adı mahalleye de geçti ve bugün yapıya Sittü’ş-Şam Camii deniyor.

Nasıl gidilir

Sevre Caddesi’nden Victoria Köprüsü’ne çıkan yolun köşesinde, Şükrü el-Kuvvetli Caddesi’nin kesiştiği yerde. Çevre tamamen modern: yüksek bloklar, tabelalar, trafik. Kılavuzun taş minare olsun — sokağın ucundan görünüyor ve etrafındaki hiçbir şeye benzemiyor.

Ne görülür

Avlu dikdörtgen ve geniş, ortasında taş bir havuz var. Harimin önünde taş payelere oturan bir revak duruyor. Doğu köşesinde iri, süslemesiz bir Eyyûbî taş minaresi yükseliyor; üstünde kare ahşap bir şerefe ve onu örten ahşap bir saçak, tepesinde soğan biçimli bir alem. Türbe odasında üç mezar var: Sittü’ş-Şam, Hittin’de ölen oğlu Hüsameddin, eşi ve amcaoğlu Nâsırüddin Muhammed b. Şîrkûh. Ağabeyi Şemsüddevle Turanşah’ın naaşı da İskenderiye’den getirilip buraya gömüldü.

Ne kadar sürer

Yarım saat. Bina cami olarak çalışıyor, yani namaz vakitlerinde açık; kadınların girişi ve avluya oturma imkânı o günkü düzene bağlı. Çevredeki bahçeyle birlikte oturulacak bir yer sayılıyor ve öğle sıcağında Suk Saruca’da gölge bulunacak birkaç noktadan biri.

Neyi kaçırma

Vakfiyesinin şartlarından biri, müderrisin başka bir medresede ayrıca ders vermemesiydi — o dönemde âlimlerin birkaç kürsüyü aynı anda tutması olağandı ve Sittü’ş-Şam bunu açıkça yasakladı. Şam’ın en çok vakfa sahip medreselerinden biriydi ve ilk dersi İbnü’s-Salâh verdi. Onun ardından Şemseddin el-A’rec ve Şemseddin el-Makdisî aynı kürsüde okuttu.