Sarmada ve Çift Sütunlu Roma Anıtı

İdlib’in 30 kilometre kuzeyinde, Bab el-Hava sınır kapısına yakın, Dana nahiyesine bağlı bir kasaba. Babiska, Behyo ve Deyr Turmanin gibi Ölü Şehirlere gidenler şoförlü aracı çoğunlukla burada tutuyor. Kasabanın simgesi güney ucundaki Sarmada Sütunu: 2. yüzyıldan kalma, yan yana iki sütundan oluşan bir Roma anıt mezarı. Yakut el-Hamevi adı Sermed, yani ezelî diye kaydediyor.

Sütun nasıl bir yapı

Anıt, İskender (Alexandros) adlı birinin mezarı. Dikdörtgen bir kaidenin üstünde iki sütun yükseliyor ve her biri 13 silindir taştan örülü. Onuncu taşın hizasında yatay bir kiriş iki sütunu birbirine bağlıyor, tepede başlıklar var. Sütunlardan birindeki adak yazıtı 132-141 yıllarına tarihleniyor; anıtın yüksekliği 16 metre olarak veriliyor.

Kasabadaki yazıtlar daha geriye ve daha ileriye uzanıyor: rahip Manlius’un 111-112 tarihli mezarı, 341, 436 ve 483 tarihli Grekçe yazıtlar. 722’de Antakya Patriği Elias kasabada bir kilise takdis etti.

1119’da burada ne oldu

28 Haziran 1119’da Antakya naibi Salernolu Roger’in Haçlı ordusu, Mardinli İlgazi karşısında bu ovada yok edildi. Latin kaynaklar savaşa Ager Sanguinis, yani Kanlı Meydan diyor; Sarmada savaşı diye de anılıyor. İlgazi aynı yaz Atarib’i de aldı.

Çevrede ne görülür

Kasabanın 2 kilometre batısında, yoldan 400 metre içeride bir yamaçta 6. yüzyıldan kalma Aziz Daniel Manastırı duruyor; el-Breyc diye de anılıyor. 1121’de Kudüs Kralı II. Baudouin, Hısn ed-Deyr denen bu tahkimli manastırı Gaelli Alan’a verdi. 3 kilometre güneyde yüksek bir tepede Sarmada kalesinin duvar ve sütun kalıntıları, eski kentte de Şeyh Şehid Camii var.

Dana yöresinin giysisi

Sarmada, Dana ovasına özgü geleneksel kadın giysisinin anlatıldığı yerlerden biri: kadife bir rop, 2 ile 4 metre uzunluğunda ipek kuşak ve altın liralarla süslenmiş ipek başörtüsü.

Nasıl gidilir

İdlib’den kuzeye 30 kilometre; Dana 7 kilometre doğuda. Sütun kasabanın güney ucunda, kasabada sormak yeter. Yol ve kontrol noktası durumu değişken, çıkmadan önce güncel durumu sor.

Ne kadar sürer

Sütun için yarım saat, Aziz Daniel Manastırı ile birlikte bir saat.

Neyi kaçırma

İki sütunu bağlayan kiriş. Onuncu taşın hizasında duruyor ve üstünde her sütunda üç taş daha var. Anıtın iki ayrı sütun değil tek bir yapı olarak tasarlandığını o kiriş gösteriyor.