Sinaniye Çarşısı

Osmanlı valisi Sinan Paşa’nın 1590’da kurduğu yapı grubunun bir parçası. Aynı külliyeden Sinan Paşa Camii de birkaç adım ötede duruyor. Çarşı, Şam’ın kapalı çarşılarının ilk örneği sayılıyor: sonraki yüzyıllarda Hamidiye ve Midhat Paşa’da tekrarlanan üstü örtülü uzun hat fikri burada denendi.

Nasıl gidilir

Bab el-Cabiye’den başlayıp Bab es-Sağir Mezarlığı’na yakın Nahhatin Çarşısı’nın başına kadar uzanıyor. Midhat Paşa Çarşısı’nın batı ucundan güneye dönersen ilk uzun hat bu. Baştan sona yürümek on dakika sürmüyor; hattın uzunluğu 105 metre.

Örtüsüne ne oldu

Çarşı ilk kurulduğunda üstünü küçük taşlardan örülmüş 18 kemer örtüyordu. Sonraki dönemde kemerlerin yerini demir ve çinko aldı. Bu örtü de yıprandı ve 1916’da yalnızca küçük bir bölümü kaldı. Yani “Şam’ın ilk kapalı çarşısı” bugün büyük ölçüde açık; kapalı kesimi görmek istiyorsan hattın kalan parçasına bakman gerekiyor.

Ne görülür

Zanaat hâlâ sürüyor. Süpürge, elek ve kalbur, buhurdan, ahşap ve hasır ev aletleri burada yapılıyor; babadan oğula geçen atölyeler dükkânların arkasında çalışıyor. Aralarına tahıl dükkânları, bakırcılar, nargile ve şark giyimi satan tezgâhlar karışıyor. Çarşının ortasında eski bir Şam evinden dönüşmüş küçük bir han, yanında bir fırın var; ortayı geçtikten sonra Şam helvası üreten eski bir imalathane çıkıyor.

Neyi kaçırma

Elek ustalarının tezgâhı. Kasnağı ahşaptan bükülüp teli elde geriliyor ve işlem sokağa açık yapılıyor — Şam’da bu zanaatı çalışırken görebildiğin sayılı yerden biri.