Suriye Parlamento Binası

Salihiye yolu üzerinde, birbirine bitişik iki bloktan oluşan taş yapı: Suriye’nin meclis binası. 1928 ile 1929 arasında, Kurucu Meclis seçimleri sırasında, Osmanlı döneminden kalma Çanakkale sinema ve tiyatrosunun yerine inşa edildi. Dışı Fransız Mandası mimarlığının Şam’daki en tanımlı kamu yüzü, içi Arap tezyinatıyla kaplı. Çalışan bir meclis olduğu için ziyarete açık değil.

Nasıl gidilir

Merce Meydanı’ndan Salihiye yönüne çıkan yol seni kapısının önünden geçiriyor; çarşı bölgesinden yürüyerek on beş dakika. İki blok yan yana duruyor ve aralarında Babüs-Salihiyye denen geçit var. Kabbânî Tiyatrosu ve Saruca mahallesi bir sokak ötede, aynı yürüyüşe giriyor.

İçine girilir mi

Hayır. Bina yasama organının çalıştığı yer; girişte güvenlik var ve turistik bir ziyaret programı yok. Oturum izlemek için başvuru usulü değişiyor, kapıda teyit etmek gerekiyor. Kaldırımdan cepheye bakmak ve iki bloğun arasındaki geçidi görmek serbest.

Cephede ve içeride ne var

Yapı Fransız Mandası döneminde kurulduğu için düzeni Avrupalı: simetrik cephe, düz saçak, ölçülü taş işçiliği. Süsleme ise tersi yönde çalışıyor. İç bezemeleri sanatçı Muhammed Ali el-Hayyat yaptı ve niyet açıktı: Suriye’den geçmiş Arap uygarlıklarını duvarda anlatmak. İkinci blok Manda döneminde jandarma ve iç güvenlik binasıydı; bugün aynı çatı altında meclisin daireleri var.

Salon iki kez kuruldu

1932 ile 1954 arasında kullanılan eski toplantı salonu, 1945 protestolarında Fransız Senegal garnizonu tarafından tahrip edildi. Onarım Sadullah el-Cabiri’nin 1947’de verdiği emirle başladı ve Kubbe denen yeni salonla 1954’te bitti. İlk oturum 14 Ekim 1954’te yapıldı. Yani bugün televizyonda görünen salon, binanın ilk salonu değil.

Neyi kaçırma

İki bloğun arasındaki Babüs-Salihiyye geçidi. Cepheyi fotoğraflayan herkes karşı kaldırımdan bakıyor, oysa binanın iki parçadan kurulduğunu ancak o geçitten anlıyorsun.