Tanbak Türbesi ve Camii

Midan Caddesi’nin üstünde, iki kubbeli tek bir kütle. Güneydeki kubbenin altı namaz mekânı, kuzeydeki türbe. Yapı 1394’te Şam valisi Tanbak el-Hasani için yapıldı; vali 1392 ile 1400 arasında görevdeydi, yani mezarını görevdeyken hazırlattı.

Üç ad, tek yapı

Bu yapıyı ararken üç ayrı adla karşılaşıyorsun. Halk arasında “Cami et-Tinebiyye” ve “Cami Casbek” deniyor; açık haritalar onu Tinebiyye diye kaydetmiş, fotoğraf arşivleri “Casbek Camii” başlığıyla saklıyor. Üçü aynı bina. Komşu yapıları tarif eden kaynaklarda ise adı asıl haliyle geçiyor: Emir Tanbak Camii ve Türbesi.

Ne görülür

Cephe yakın dönemde onarıldı ve bugün caddenin en derli toplu tarihî yüzü o. Taş sıraları koyu ve açık almaşık; üst hizada dişli beyaz bir silme cepheyi boydan boya kesiyor. Kapının üstünde koyu kırmızı taştan mukarnaslı derin bir niş duruyor, hemen altında geometrik örgülü bir bezeme panosu var. Cephede dört renkli madalyon sıralanıyor, kapının iki yanında ikişer.

İki kubbe kasnaklarındaki kemerli pencerelerden ışık alıyor ve kaldırımdan ikisi birden görünüyor. Kapının hizasından yükselen ince minarenin şerefesi açık, külahı bakır.

Neyi kaçırma

Kuzey kubbenin altındaki türbe. Cami ile türbe aynı cepheyi paylaşıyor ama iki ayrı mekân; Memlûk Şam’ında bir emirin camisi ile mezarı sıkça böyle tek kütlede birleşti. Dışarıdan ikisi ayırt edilmiyor, ayrım kapıdan girince başlıyor.

Ne kadar sürer

20 dakika. Hanikiyye Medresesi hemen kuzeyde, yürüme mesafesinde; ikisi Midan caddesinde yan yana düşüyor. Midan hac kervanının Şam’dan çıktığı hattı ve caddedeki yapılar o yolun kenarına dizildi. Tanbak, o dizideki yapıların tarihi ve bânisi bilinen sayılı örneğinden biri.